Guantánamo-proces vijf gevangenen gestaakt

Een ex-aanklager heeft felle kritiek op de berechtingen in Guantánamo Bay. Hij lijkt gehoor te vinden – of dat de verdachten helpt is de vraag.

Het proces tegen vijf terreurverdachten in het Amerikaanse kamp Guantánamo Bay is dinsdag afgebroken. Volgens de advocaten is dit een gevolg van vernietigende kritiek op de procesgang van een aanklager die in gewetensnood kwam.

Tot nu toe zijn er nog maar twee verdachten uit het kamp veroordeeld, van de 255 die er nog zitten en de honderden meer die er de afgelopen jaren gezeten hebben. Een daarvan, de Australiër David Hicks, bekende vorig jaar zelf schuld, zodat hij er met een lichte straf vanaf zou komen. In een proces met een jury is alleen Salim Hamdan, ooit chauffeur en lijfwacht van Al-Kaidaleider Osama bin Laden, veroordeeld tot een relatief milde 5,5 jaar.

In het proces tegen de vijf – een Ethiopiër, twee Saoedi-Arabiërs, een Soedanees en een Algerijn – zouden volgens ex-aanklager Darrell Vandeveld inlichtingen die ontlastend zijn voor de verdachten zijn achtergehouden door het leger. Vandeveld nam een maand geleden ontslag. Maar hoewel de nu afgebroken vijf zaken in zijn handen waren, heeft het stoppen van het proces niets met zijn kritiek te maken, zegt het leger. Het zou alleen het bewijsmateriaal nog wat grondiger willen onderzoeken, en daarna opnieuw aanklachten indienen. Van vrijlaten is geen sprake.

Het kamp in Guantánamo Bay, is op veel kritiek gestuit van rechters en mensenrechtenorganisaties, sinds de VS het in 2002 gingen gebruiken voor het opsluiten van ’illegale strijders’, het merendeel gevangengenomen in Afghanistan. De meesten zijn nooit aangeklaagd voor een misdaad.

President Bush heeft gezegd het kamp graag te willen sluiten, maar dit pas te willen doen als voor de gevangenen een geschikt land is gevonden dat hen opvangt en garandeert dat ze niet opnieuw tegen de VS zullen gaan vechten. Dat is in de praktijk niet mogelijk gebleken. Binnen de regering pleit vooral minister van defensie Robert Gates voor snelle sluiting. Hij noemde het kamp dinsdag nog ’een last voor de VS’.