Ook minima hebben recht op dromen

Twee filosofen, Sebastien Valkenberg en Ger Groot, schrijven op deze plaats om beurten een polemische column. Reageer op www.trouw.nl/meer.

Dankzij de SP dromen de minima straks in kleur. Ik vind het ook een vreemde zin om op te schrijven. Maar ze is niets anders dan de consequentie van logisch nadenken.

Laat ik de premissen uitschrijven waaruit ik deze conclusie afleid. Premisse één: volgens een Groningse wethouder van de SP hebben minima recht op een ‘55 centimeter flatscreen’ als hun oude televisie de geest geeft. 450 euro krijgen ze als dat zich voordoet. Dan hoeven ze tenminste niet ‘de allergoedkoopste zwartwit-televisie die nog ergens in de hoek stond' te kopen.’

Premisse twee: recent onderzoek heeft uitgewezen dat de televisie bepaalt in welke kleur we dromen. In het tijdschrift Conscioussness and Cognition staat dat de dromen van ouderen monochroom van kleur zijn. De oorzaak? Ze zijn opgegroeid met zwartwit-televisie. Jongeren daarentegen hebben nooit anders dan kleurentelevisie meegemaakt, waardoor de beelden die ze ’s nachts produceren ook in kleur zijn.

Ergo: als het aan de SP ligt, slinkt de populatie die zich nog moet behelpen met ouderwetse tweekleurige dromen. We hebben toch allemaal recht op dromen in kleur!

Die laatste zin is voor mijn rekening. Zover dat de partij zich opwerpt als hoeder van onze dromen gaat zelfs de SP niet. Als metafoor is ze echter te mooi om onuitgesproken te blijven. De roots van de partij gaan tenslotte terug op een erfgoed dat weinig op had met de private sfeer. Veel te link om individuen zelf een zoektocht naar het geluk te laten najagen; die route wees de staat hen wel.

De SP lijkt deze traditionele reflex niet helemaal te kunnen onderdrukken. Anders kan ik haar vreemde voorstel niet verklaren. Dat gaat terug op de zogenaamde witgoedregeling uit 2007, die een nieuwe koelkast of wasmachine deels vergoedt.’Als je een tijdlang van het minimum moet rondkomen, zijn alle reserves op’, aldus de SP destijds. ‘Dan is het een ramp als de wasmachine of koelkast kapot gaat.’

Lijkt me niet overdreven gesteld. Deze apparaten zijn tamelijk onmisbaar, zeg maar gerust het kloppend hart van het huishouden.

Dat maakt de witgoedregeling prima te verdedigen. In Nederland moet het niet zo zijn dat iemands biologische welzijn in het geding hoeft te zijn. Ik gebruik niet graag grote woorden, maar als iemand dat een kwestie van beschaving noemt kan ik daarmee instemmen.

Mag de televisie in één adem genoemd worden met de wasmachine en de koelkast? Valt hij met andere woorden onder de witgoedregeling? Daar valt op zijn minst over te twisten. Maar laten we for the sake of the argument aannemen dat de tv inderdaad het venster op de wereld is waar ze zich voor uitgeeft. Een luxeartikel zoals een jacuzzi in de tuin is het in elk geval niet.

Maar schamperende opmerkingen van de SP-wethouder over zwartwit-toestellen in een hoekje zijn misplaatst. Dat is louter retoriek om een vergoeding van 450 euro te rechtvaardigen. Tik ‘tv’ in op marktplaats.nl en het blijkt dat je al voor een paar tientjes eigenaar bent van een televisie – een kleurentelevisie wel te verstaan.

Nu misgun ik niemand zijn flatscreen. Maar om te spreken over een recht daarop gaat echt te ver. Laat de verzorgingsstaat zich richten op het naakte overleven en halt houden waar het goede leven begint. Dat lijkt me een mooie grens – die de SP overduidelijk overschrijdt. Het goede leven – en de vraag of een luxetelevisie daar deel van uitmaakt – behoort alleen onszelf toe. Van onze dromen dient de overheid af te blijven.