G20 zal richting moeten geven

In een periode dat de markten snakken naar nieuws, deed president Bush het ergste wat je kon doen. Hij sprak negen minuten zonder iets te zeggen.

Het lot van de wereldeconomie ligt dit weekeinde in de handen van 20 ministers van financiën en hun centrale bankiers. In een inspiratieloze toespraak van negen minuten heeft president George W. Bush zich gisteren feitelijk buitenspel gezet. ’Geen nieuws’, was de harde conclusie van iedereen die de zich snel ontwikkelende crisis op de voet volgt.

De afgelopen zeven dagen vormden de ergste week in de geschiedenis van Wall Street. In een week tijd ging 2500 miljard dollar aan aandeelhouderswaarde in rook op, in een jaar tijd is voor 8300 miljard Wall Street uitgevlogen. Zowaar verschenen er gisteren hele kleine plussen op de borden van de New Yorkse beurs. Die verdwenen al snel toen iedereen door had wat Bush nu eigenlijk had gezegd: niets.

Hij herhaalde vooral wat hij al eerder bekend had gemaakt. Hij werkt aan een 700 miljard groot pakket om de banken van verzuurd bezit te verlossen. Geduld is geboden, de effecten laten nog op zich wachten. Hij steunt huiseigenaren bij het herfinancieren van hun hypotheken. Zelfs bedrijven, en dus niet alleen de banken, worden aan leningen met korte looptijd geholpen om hun salarissen te betalen. De toezichthouders op de aandelenmarkten speuren driftig naar speculanten die baat hebben bij koerdalingen. En wie valse informatie over bedrijven rondstrooit, moet volgens Bush rekening houden met vervolging. Het is allemaal een keer eerder gezegd, en de reactie op de markten bleef zoals altijd uit. De enige hoop die de president de Amerikanen gisteren kon geven was dat dit weekeinde de 20 ministers van financiën van de belangrijkste spelers in de wereld, zeg maar de G20, bijeenkomen. In zijn toespraak had hij het niet over de G7, het overleg van de zeven rijkste landen, maar over 20 landen. Daaruit speekt dan in ieder geval nog het besef dat er sprake is van een mondiaal probleem dat een mondiale aanpak vergt.

Op het eigen Amerikaanse erf lopen daarbij zoveel plannen door elkaar dat verwarring troef is. De Republikeinse kandidaat McCain wil 300 miljard dollar uittrekken om hypotheken over te nemen, nieuwe waarden van huizen te bepalen en vervolgens haalbare betalingsafspraken te maken met de huiseigenaren. De Democraten schieten dat plan weer af omdat het mensen die te grote risico’s hebben genomen bevoordeeld boven de buren die wel netjes hun verplichtingen kunnen nakomen. Dat McCain met dit plan komt is een ultieme poging om zijn rivaal Obama de loef af te steken, maar tegelijkertijd ondermijnt het idee ook de reeds ondernomen acties.

Volgens de econoom Jeffrey Sachs, vooral bekend van zijn strijd tegen de armoede, wordt de wereld nu opgezadeld met twee crisis, de leiderschapscrisis in de VS en de economische crisis. Zo lang niet duidelijk is wie de leegte in het Witte Huis gaat opvullen zal de crisis in de economie voortduren, zo vreest Sachs.

Wat de 20 ministers het komende overleg ook kunnen besluiten is, het Amerikaanse machtsvacuüm kunnen ze niet opvullen. De hoop is vooral gevestigd op de vele honderden miljarden dollars die vooral in Azië en het Midden-Oosten nog beschikbaar zijn.

Die dollars, vooral verdiend door de ongebreidelde kooplust van de Amerikaan, zouden een aardig handje kunnen helpen in duistere economische tijden.