Bos wil ambtseed voor bankiers

Het kabinet gaat zich bemoeien met de beloning van de ING-top. De commissarissen die minister Bos van financiën namens de staat aanstelt bij de bank, Lodewijk de Waal en Peter Elverding, mogen besluiten van de andere commissarissen blokkeren. Bovendien pleit Bos voor een ambtseed voor bankiers. Dat is de uitkomst van een Tweede Kamerdebat gisteravond.

Bankiers die bij hun beëdiging zweren het algemeen belang voor ogen te houden bij hun doen en laten: zo ziet Bos de bancaire toekomst voor zich. Op verzoek van GroenLinks en D66 belooft hij te gaan praten met de Nederlandse Vereniging van Banken over het instellen van een eed voor bankiers, in dezelfde trant als die er nu voor medici en notarissen is.

De vicepremier is voorstander van zo’n verandering, die maandag in deze krant werd voorgesteld door oud-bankier Hans Ludo van Mierlo. „Bankieren zal in de toekomst op een hele andere manier gaan”, stelde Bos. „Er zal iets van de publieke verantwoordelijkheid duidelijk moeten worden.”

De linkse oppositie en de ChristenUnie bepleiten grotere bemoeienis met de ethische bedrijfsvoering van de banken (Fortis, ABN en ING) waar Bos sinds kort een vinger in de pap heeft. Maatschappelijk verantwoord bankieren wil het kabinet, net als een Kamermeerderheid, niet afdwingen. Immers, de bemoeienis is in principe van tijdelijke duur, en daar moet geen politiek in doorspelen. „Financieel toezicht is iets anders dan verduurzaming”, stelde premier Balkenende.

Maar de twee door de staat aangestelde commissarissen krijgen wel alle kansen om besluiten die het algemeen belang niet dienen, te verwerpen. Oud-vakbondsvoorzitter De Waal en oud-DSM-topman Elverding krijgen een vetorecht bij voorstellen van de andere commissarissen. Die kunnen van hun kant ook voorstellen van de staatsgedelegeerden verwerpen.

Bos benadrukte meermaals dat ING ook vóór de kapitaalinjectie van 10 miljard euro, afgelopen weekeinde, een gezond bedrijf was. „De koers ging vorige week af en toe scherp omlaag. Dan kun je nog zo vaak roepen dat dit niets betekent, dat kan wel overslaan op vertrouwen in het bancaire stelsel”, verdedigde hij de ingreep. „Dat wilden we vóór zijn.”

Toezichthouder AFM onderzoekt nu of er vrijdag, toen er geruchten gingen dat ING om hulp zou vragen, met voorkennis is gehandeld. Of hier sprake was van het onlangs verboden shortselling? Bos: „Ongetwijfeld.”

Ingrijpen bij alle banken zoals in Groot-Brittannië is gebeurd, lijkt Bos niet wijs. De overheidsbemoeienis is voor financiële instellingen niet gratis en de rust is volgens hem weer gehandhaafd.