Geplaagde Britse premier Brown lacht voor de verandering

Aandelenmarkten en banken storten als kaartenhuizen in elkaar, de economische recessie is bijna een feit. De Britse regering moet honderden miljarden belastinggeld ophoesten om de bankensector van de afgrond te redden. Kiezers zijn boos.

Bepaald geen prettige tijden om minister-president te zijn, maar de crisis lijkt het dwalende premierschap van Gordon Brown de richting en vastberadenheid te geven die het zo miste. En de stalen Brown zelf lijkt zijn zelfvertrouwen en autoriteit te hebben herwonnen.

Zozeer zelfs dat hij zondag pochte in een ingezonden krantenstuk dat ’de kalme en vastberaden Britse instelling’ betekende ’dat terwijl dit een internationale financiële crisis is die begon in Amerika, het Verenigd Koninkrijk de weg zal wijzen om uit de crisis te komen’. Hij was door de leiders van de eurozone uitgenodigd om zijn miljarden reddingsplan voor de Britse banken toe te lichten als een voorbeeld voor andere landen.

Toen hij dat plan vorige week toelichtte aan de pers oogde de premier meer ontspannen en gezaghebbender dan gewoonlijk op zulke bijeenkomsten. Zou hij zelfs van de crisis genieten?, vroeg politiek verslaggever Nick Robinson zich in zijn weblog af.

Een jaar lang veegde oppositieleider David Cameron de vloer met hem aan tijdens het parlementaire vragenuurtje, maar vorige week was het Brown die ’de leerling’ - het etiket dat Brown zijn veel jongere tegenstrever Cameron in deze crisistijden heeft gegeven - vertwijfeld achterliet. De Conservatieven, instinctmatig voorstander van vrije markten en deregulering, hebben moeite om het juiste politieke antwoord te vinden op de financiële crisis. In februari noemde Cameron de nationalisatie van Northern Rock nog een ’ramp’ en in eerste instantie verklaarden de Tories zich tegen het verbod op shortselling. Nu steunen zij de regering volledig in het gedeeltelijk nationaliseren van de banken.

Brown, wiens partij een maand geleden nog volop plannen smeedde om zich van hun falende leider te ontdoen, heeft ondertussen zijn grootste critici het zwijgen opgelegd - althans voorlopig - met twee krachtdadige acties: het benoemen van zijn aartsvijand Peter Mandelson, die eurocommissaris was, tot minister van handel en economische zaken, en de lancering van het miljarden kostende reddingsplan voor de bankensector. Hiermee hoopt de als aarzelend bekend staande politicus zich te herprofileren als de leider die het land door een crisis leidt.

Voorlopig lijkt hij daarin te slagen. De kiezer vertrouwt hem en zijn minister van financiën Alistair Darling daarin meer dan het Conservatieve team. Browns achterstand op de Conservatieven is in de peilingen met de helft geslonken.

De economie is bekend terrein voor de man die tien jaar lang minister van financiën was. Maar hij kan dus zelf mede verantwoordelijk worden gehouden voor het ’tijdperk van onverantwoordelijkheid’ zoals hij het zelf onlangs noemde. En het is nog maar de vraag hoe kiezers over een paar maanden over hem oordelen als zij hun baan verliezen, geconfronteerd worden met bezuinigingen en misschien wel hogere belastingen.