Beursspeculanten roepen recessie over het Westen af

De ene dag stijgt de beurs ’historisch’ omdat de garantiestellingen en miljardeninjecties door beleggers goed worden ontvangen, om vervolgens ’historisch’ te dalen omdat diezelfde beleggers bang zijn voor een recessie. Zo is er elke dag wel wat en worden voortdurend nieuwe argument aangedragen om dalingen en stijgingen te verklaren. Ik neem die verklaringen niet meer serieus. Beleggers zijn de weg kwijt en lijken maar wat te doen. Dit wordt fraai onderbouwd door de Vix-index; de paniekindex van de beurs van Chicago. Als uw en mijn bestedingen tot de reële economie behoren, dan is het de vraag hoe dat gedoe op de beurs genoemd moet worden. De irreële economie? Een doe-maar-wat economie? Het lijkt er wel op. Duidelijk is dat dit gejojo door pure speculatie komt, waaraan geen deugdelijke analyse ten grondslag ligt. Het is kuddegedrag van beleggers die achter elkaar aan lopen voor korte termijn gewin, zonder zich druk te maken om de daadwerkelijke analyse en de gevolgen van hun handelen op lange termijn. De ineenstorting van het aandeel ING, de spectaculaire stijging ervan nadat de overheid een kapitaalinjectie aanbood en de daarop volgende beschuldigen van handel met voorkennis bevestigen mijn ernstigste vermoedens.

Ik heb al eerder geschreven dat ik mij verbaas over de armzaligheid van de analyses die ik in de financiële wereld zie. Econometristen doen uitspraken over de toekomst door naar historische ontwikkelingen – zoals koersverloop – te kijken. Dat is vreemd voor een sector die elk reclamespotje afsluit met de mededeling dat resultaten uit het verleden geen garantie voor de toekomst bieden. Dat laatste klopt, dus door de analyses die de financiële sector lijkt te doen, kan überhaupt geen inzicht in die toekomst worden verkregen.

Dat is precies wat mij aan de huidige gang van zake zo stoort. Koersverloop wordt ongeloofwaardig als de beurs de ene dag instort uit vrees voor een recessie en de volgende dag een megawinst boekt vanwege de een of andere financiële reddingsoperatie. Dit bevestigt de constatering dat de bewegingen op de beurs tegenwoordig het gevolg zijn van het vooruitlopen op mogelijke reacties van andere beleggers die zich door geruchten laten leiden en dat de verklaringen voor de koersschommelingen naderhand worden verzonnen. Helaas begin ik wel tot de conclusie te komen dat al dit gespeculeer een self fulfilling prophecy voor de reële economie begint te worden. Want dit gejojo creëert de crisissfeer waardoor de ene na de andere deskundige en gerespecteerde instituten, zoals het IMF, melden dat de reële economie ook zal worden getroffen. Een recessie dus, zo lijkt het, die door speculanten dieper wordt dan nodig is. Het zou goed zijn als beurzen een paar financiële experts inruilden voor experts in crisisbeheersing.

Een andere vrees die ik heb is dat buitenlandse sovereign wealth funds hun kans afwachten om onze bedrijven voor een prikje op te kopen. China, Rusland en landen uit het Midden-Oosten kopen zo politieke invloed. Daarom is het voorstel van de Franse president Nicolas Sarkozy om in Europa nationale fondsen op te richten om vitale industrieën voor een land te behouden logisch. Het gevolg? Feitelijke nationalisaties en een overheid die zich nadrukkelijker met de economie gaat bemoeien. Dit alles is een onvoorzien bij-effect van ongebreideld speculeren op de beurs. Als dit zo doorgaat, helpen speculanten het kapitalistische systeem waar ze uit voort komen om zeep. Sarkozy heeft keer op keer geroepen dat hij aanpassing van het huidige economisch systeem wil, maar ik word ook niet gelukkig van staatsdirigisme. Want dat veronderstelt politici die het veel beter doen dan al die speculanten en ondernemers. Kennelijk is het alternatief dat Chinese politici hier een vinger in de pap krijgen nog afschrikwekkender.