Kaasstaafjes en karwijstengels

Kaasstaafjes (Cheese straws - Engeland), 150 g patentbloem, 150 g geraspte overjarige kaas, 150 g fijngemalen oud witbrood zonder korst, 1 theelepel zout, ½ theelepel cayennepeper, 150 g zachte boter. Karwijstengels (Kümmelstangen - Duitsland), 325 g broodbloem, 3 theelepels instantgist, 2 eetlepels lauw water, ¼ l zure slagroom (crème fraîche), 2 theelepels zout, losgeklopt ei, grof zeezout, karwijzaad.

Omdat er moeilijk aan te komen was, bleef zout lange tijd zo kostbaar, dat men het als betaalmiddel gebruikte. Ons woord ’salaris’ is afkomstig van het Latijnse ’sal’ = zout. In sommige landen werd op het gebruik van zout belasting geheven, omdat het als een buitengewone luxe gold. Kerkvader Augustinus had het (toen al) over rijke mensen die ’salsiuncula’ (zoutjes) aten om veel wijn te kunnen drinken. Pas sinds men zout wint uit onderaardse zoutlagen, zoals bij ons sinds 1919 in Boekelo, werd het een goedkoop artikel. En zo liggen er nu meterslange schappen vol zoute aardappels en zoute biskwietjes in elke supermarkt. Dat kan beter.

Kaasstaafjes:

* Droge ingrediënten vermengen. Boter door het mengsel snijden. Een samenhangend deeg kneden. Half uur laten staan.

* Het brokkelige deeg op een bestoven werkvlak uitrollen tot een rechthoek van 50 bij 18 cm. Deze rechthoek in de lengte halveren. Hiervan dunne staafjes (lengte 9 cm, breedte 1 cm) snijden. Overbrengen op twee ingevette bakplaten, een vingerbreedte van elkaar.

* In 10-14 minuten heel lichtbruin bakken bij 180°C. Afkoelen op de plaat.

Karwijstengels:

* Gist door de bloem roeren. Water en room erbij. Alles door elkaar scheppen. Even kneden, zout toevoegen en misschien nog wat water. Kneden tot een stevig elastisch deeg. In een grote afgesloten plastic zak zeker een uur in de koelkast zetten.

* Het deeg halveren en beide helften uitrollen tot een lap van 15 bij 30 cm. Met een radertje in dunne reepjes snijden (lengte 15 cm). Vervolgens egaal met losgeklopt ei bestrijken. Met zeezout en karwijzaad bestrooien. Overbrengen op twee beboterde bakplaten en minstens een half uur onbedekt laten rijzen.

* Bakken: 15-20 minuten bij 200°C. Afkoelen op een rooster.