Digitaal lesmateriaal wordt vaker gratis

Overal in het land werken leraren mee aan het ontwikkelen van digitaal lesmateriaal. En dat gaat verder dan een boek lezen op de computer.

Als alles volgens plan verloopt, kunnen scholen vanaf begin volgend jaar een keur aan gratis lesmateriaal van een website plukken. Oud-leraar Hans Hensen is samen met de Open Universiteit bezig dat materiaal te verzamelen.

Hensen beschikt al over twaalf volledige lesmethoden, met name in de exacte vakken. Die zijn hem toegestuurd door leraren in den lande. Meestal gratis, maar sommigen vroegen – en kregen – een vergoeding van enkele duizenden euro’s. Deels gaat het om in digitale vorm vertaalde methodes die eerder door uitgevers op de markt gebracht zijn. Deels is het door leraren zelf ontwikkeld materiaal.

Hensen is op zoek naar meer, want uiteindelijk wil hij een databank met materiaal voor alle leerjaren en vakken in het voortgezet onderwijs. Hensen: „Er wordt 300 à 400 miljoen euro per jaar aan schoolboeken uitgegeven. Dat gaat allemaal naar de uitgevers. Kan dat niet anders? Er is materiaal genoeg. Alleen is dat niet toegankelijk.”

Het project van Hensen en de Open Universiteit sluit aan bij een pleidooi van de Onderwijsraad, vorige maand, dat ook in de Tweede Kamer goed is onthaald. Volgens de raad is de tijd rijp voor scholen om vaker ’open leermiddelen’ te gebruiken, lesmateriaal dat vrij toegankelijk is. De computers zijn er, de internetverbindingen ook; nu de educatieve inhoud nog.

„Als dat materiaal er is, kunnen leraren het bewerken en geschikt maken voor zichzelf”, stelt Hensen. „Zo zijn ze veel meer met hun vak bezig dan als ze gewoon het schoolboek volgen. Dat is stimulerend.”

Steeds meer scholen doen daar ervaring mee op. Tien scholen werken al samen in de Onderwijsvernieuwingscoöperatie en nog eens 27 doen mee met Digischolen VO. Binnen deze samenwerkingsverbanden maken leraren digitale lessen die door alle deelnemende scholen gebruikt kunnen worden.

De bakermat van Digischolen VO is het Katholiek Lyceum in het Gooi. Zeven jaar geleden begon het KLG met het invoeren van laptops in het onderwijs. Maar digitaal materiaal was er toen nauwelijks. „Je kunt boeken wel digitaal aanbieden, maar dan laat je leerlingen in feite een boek lezen op de computer”, zegt Herman Rigter van het KLG. „Dat is een stap achteruit.”

Educatieve uitgevers zagen nog geen markt voor digitale leermiddelen en dus begon het KLG die zelf te ontwikkelen. „Maar omdat het bij wijze van spreken tot het jaar 3054 zou duren voordat we voor alle klassen leermethodes hadden, hebben we er meer scholen bij betrokken.”

Na een eerste aanloopjaar heeft Digischolen VO honderd lespakketten klaar. Nog niet genoeg, ook al streven de betrokken scholen er niet naar alle materiaal digitaal te maken. Rigter: „Leerlingen willen handvatten op papier, met bijvoorbeeld de rode draad van de stof of de begrippen die zij uit het hoofd moeten leren.” Het materiaal van Digischolen VO is nu nog niet gratis toegankelijk voor alle scholen. Maar op termijn gaat het wel die kant op. „Ik voorzie een systeem waarin elke leraar die iets maakt een vergoeding krijgt met overheidsgeld; in ruil daarvoor wordt zijn materiaal dan toegankelijk voor iedereen”, zegt Herman Rigter.

Of dat gratis materiaal ook goedkoper uitpakt, is nog de vraag. „Ik denk dat de 320 miljoen die de overheid nu voor schoolboeken uittrekt niet genoeg zal zijn.”