Bizarre humor in Coen-film

’Burn After Reading’, de nieuwe film van de broers Coen (’No Country for Old Men’) gaat op tamelijk briljante wijze helemaal nergens over. „Wel, wat hebben we hiervan geleerd?", peinst de CIA-chef in de slotscène.

„Het niet weer te doen misschien?”, oppert zijn ondergeschikte. „Nou, inderdaad, als ik zou weten wat we hebben gedaan.”

Die leegte in ’Burn After Reading’ is verrassend onderhoudend en opbeurend; een film die de ’screwball-komedie’ op de hak neemt, maar ook in ere herstelt. De gebeurtenissen vangen aan bij CIA-agent Osbourne Ox (John Malkovich) die door zijn superieuren de laan uit wordt gewerkt en broedt op memoires die hem geld en gerechtigheid moeten opleveren.

Een cd-rom met onduidelijke aantekeningen belandt via de sporttas van de assistente van zijn advocaat in de handen van twee fitnesstrainers die menen goud in handen te hebben en met deze buit eerst naar de man zelf, en vervolgens naar de Russische ambassade stappen. Hun chantagepoging loopt uit de hand, er vallen zelfs twee doden en de CIA gaat zich ermee bemoeien – alleen waarmee eigenlijk?

In bizarre humor herinnert ’Burn After Reading’ nog het meest aan het even goed gemutste ’Fargo’ (1996) van de Coens, al ontbreekt er deze keer een hartverwarmend personage à la politieagente Marge. ’Burn After Reading’ behoort toe aan louter idioten. Aan de nerveuze klusjesman Harry Pfarrer (George Clooney) bijvoorbeeld die een waanzinnige vibrator in elkaar klust en allergisch is voor vreemde vissen.

Ook Frances McDormand verdient speciale vermelding, daar zij als fitnesslerares en internetdater Linda Litzke onbeschroomd neerzakkende billen en leeggevallen borsten toont, maar het fraaist zien we de leegte weerspiegeld in Brad Pitt als fitnesstrainer Chad Feldheimer. Iedere nieuwe scène brengt hij een ander in aerobicritme uitgevoerd gebaartje of pasje. En of hij nou zelfvoldaan op zijn lippen bijt en de armen in de lucht zwaait of met toegeknepen ogen een Hollywood-gangster ’à la Brad Pitt’ imiteert, zijn stupiditeit werkt aanstekelijk.

De mooiste scène is echter de smakelijke lach die Francess McDormand tot twee keer toe laat horen in de bioscoop waar zij met een internetdate belandt, twee keer bij dezelfde film. Haar eerste date lacht niet mee, de tweede (Clooney) lacht wel, ook heel hard. Thuisgekomen toch maar even gegoogled welke film dat nou was, die film ’Coming up Daisy’ met Claire Danes in een boom, waar ze zo hard om moesten lachen. En ja hoor, die film bestaat helemaal niet.