Nixon wint niet van Frost, maar wel van Bush

George W. Bush is een komisch personage, zo meldde regisseur Oliver Stone in een interview over zijn nieuwe film ’W’. De Amerikaanse president kent geen schaamte en schuldgevoelens, zoals Richard Nixon die wel had.

Een gevolg daarvan is dat Stone’s eigen film ’W.’ nergens zo onheilspellend, duister en krachtig wordt als zijn film over Nixon ruim tien jaar geleden wel was. Dat zal zowel met de korte productietijd te maken hebben, met het genre van de satire dat Oliver Stone wat minder ligt, als ook met de historische figuur zelf.

Wie terugkijkt in de filmgeschiedenis naar de portretten van presidenten die Hollywood tot nu toe heeft gemaakt, mag constateren dat de tragische president Nixon de beste films heeft opgeleverd. Niet alleen ’All the President’s Men’ en Stone’s ’Nixon’, maar ook de vele indirect van Watergate afgeleidde ’paranoia’ films zoals ’The Conversation’ van Francis Ford Coppola of ’Three Days of the Condor’ van Sydney Pollack. En zelfs anno 2008 wint de figuur van Richard Nixon het in de bioscoop nog van George W. Bush.

Twee weken terug werd het Londens Filmfestival geopend met ’Frost/Nixon’ van Ron Howard, een film die in januari ook hier in de bioscoop zal verschijnen.

In deze op een toneelstuk van Peter Morgan (’The Queen’) gebaseerde, spannende film reconstrueert Howard de televisie-interviews die de Engelse talkshowhost in 1977 had met Nixon. De frivole David Frost wist zijn producent, een paar serieuze Amerikaanse politieke onderzoekers, en Richard Nixon zelf (na het betalen van 500.000 dollar) zover te krijgen dat ze meewerkten aan de serie interviews. Frost hoopte op dé unieke schuldbekentenis, terwijl Nixon uit was op geld en rehabilitatie.

Howard maakt er een prachtig subtiel duel van tussen een lichtzinnige televisie-interviewer en een geslepen politicus. Een duel waarin de televisie close-up beider machtspelletjes, angsten en onzekerheden ongewild en onbarmhartig blootlegt.

Frappant is hoe Howard en Morgan via ’Nixon/Frost’ zo meer vertellen over onze tijd dan het toch veel actuelere ’W’. Zo rond Nixon verloor men het vertrouwen in de politiek. Ongeveer in diezelfde tijd nam de televisie de macht over. Die macht van het beeld, of het nu om de sketches van Saturday Night Live, om campagnespotjes, of om een debat of interview gaat, dringt zich in de met verraderlijke close-ups uitblinkende ’Frost/Nixon’ meeslepend aan je op.