Bedrijf heeft exclusief toegang tot weefsel patiënt

Twee universitaire ziekenhuizen gebruiken het weefsel en bloed van mensen die lijden aan hart- en vaatziekten commercieel, zonder dat die patiënten dat weten.

Volgens de toezichthouder op de ethiek van medisch wetenschappelijk onderzoek behoren patiënten vooraf op de hoogte te worden gebracht.

Onderzoeksprogramma ’Argos’ meldt vandaag op Radio 1 dat het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam en het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC) vorig jaar het biotechnologiebedrijf Cavadis BV oprichtten, dat zich toelegt op de ontwikkeling van diagnostische en therapeutische technieken voor patiënten met hart- en vaatziekten.

Cavadis heeft exclusief toegang tot wetenschappelijke resultaten van de biobank met patiënteninformatie en ongeveer 1500 plaques, ophopingen van weefsels die bij hart- en vaatpatiënten operatief uit aderen zijn verwijderd. Het bedrijf hoopt daarmee de behandeling van aderverkalking te verbeteren en sluit niet uit dat het ook in samenwerking met farmaceutische bedrijven nieuwe geneesmiddelen ontwikkelt.

Voorzitter prof. J. Evers van de centrale commissie mensgebonden onderzoek, die toezicht houdt op de ethiek van medisch onderzoek, zegt in Argos: „Wij vinden dat patiënten van iedere bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek op de hoogte moet zijn.” Evers krijgt steun van de epidemioloog prof. L. Bonneux. „Het is niet erg dat patiëntenmateriaal gebruikt wordt bij commerciële doelen, maar de patiënt dient dat ten minste op voorhand te weten.” Bonneux plaatst kanttekeningen bij de opzet van het biobedrijf, dat exclusief gebruik mag maken van de ontdekkingen van universitaire data- en weefselbanken. „Met dit soort gegevens kun je niet de boer op gaan.”

De Utrechtse hoogleraar experimentele cardiologie G. Pasterkamp, hoofd wetenschappelijk onderzoek van Cavadis, zegt in Argos dat het onnodig is patiënten te informeren. „We genereren kennis, die ten goede komt aan patiënten. We hoeven ze niet om toestemming te vragen.”

Bij de introductie van het biotechnologiebedrijf, in oktober 2007, zei Pasterkamp dat er al werd samengewerkt met een groot farmaceutisch bedrijf. „De eerste strategische samenwerking die we zijn aangegaan, laat zien dat Cavadis een speler van wereldklasse kan worden.” Volgens het UMC is de biobank in 2003 ’uit zuiver wetenschappelijke motieven opgezet’. „Patiënten hebben indertijd toestemming gegeven voor het doen van wetenschappelijk onderzoek met hun plaques en bloed.”