Minima in de kou

weblog Vanochtend een heerlijke volkorenboterham met kaas gegeten. En nog steeds prachtig herfstweer. Dat doet goed. Met hernieuwde strijdlust heb ik me over de schriftelijke inbreng gebogen voor het wetsvoorstel tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten.

Dat moest voor 12.00 uur binnen zijn. De eerste stap in de behandeling van een wetsvoorstel dat volgend jaar al van kracht moet worden. Het voorstel komt in de plaats van de buitengewone uitgavenregeling voor zorgkosten die volgend jaar komt te vervallen.

Vorige week stonden de kranten er bol van. “Reparatie van koopkracht chronisch zieken”. “ruim 400 miljoen voor koopkracht minima”. Positieve berichten na het topberaad in de coalitie aan de vooravond van het najaarsoverleg met sociale partners. Ze deden hun werk: vakbonden waren tevreden en verklaarden zich bereid de looneisen te matigen.

“Samen doen wat mogelijk is” luidt de titel van het najaarsakkoord. Het werd ook het motto van minister Donner (sociale zaken) tijdens het Kamerdebat over het najaarsakkoord en de koopkracht afgelopen donderdag. Partijen die meer inzet bepleiten voor eerlijk delen of voor modernisering van de arbeidsmarkt, werden daarmee op voorhand de mond gesnoerd. Zij willen immers het onmogelijke. Een lelijk staaltje bestuurdersarrogantie waar de minister gesteund door de coalitie helaas mee wegkwam.

Daar laat GroenLinks het natuurlijk niet bij zitten. Want ondertussen worden de minima geen cent wijzer van alle compensatie en retoriek. Wat is namelijk het geval? Uit de nieuwste belastinggegevens blijkt dat afschaffing van de buitengewone uitgavenregeling 400 miljoen extra oplevert en dus ook een extra gat in de koopkracht slaat van 400 miljoen. Dat extra gat wordt nu door het kabinet gecompenseerd. Het kabinet neemt als het ware met de ene hand en geeft dat met de andere hand terug. Cruciale vraag is dan natuurlijk: bij wie neem je het weg en aan wie geef je het terug? Het vervelende is dat het kabinet daar ondanks een brief van 40 pagina’s met talloze rekenvoorbeelden geen helder antwoord op geeft. In het debat kon de coalitie zich hierdoor verschuilen achter het algemene argument dat oneigenlijke gebruikers inleveren en kwetsbaren er op vooruit gaan.

Informatie die wij voor het debat hebben opgevraagd bij het Centraal Planbureau geeft echter een ander beeld. Het koopkrachtplaatje voor minima, ouderen en werkenden ziet er voor en na compensatie precies hetzelfde uit. Minima leveren nog steeds in, ouderen staan op koopkrachtbehoud en werkenden gaan er op vooruit. Hoezo koopkrachtreparatie, hoezo eerlijk delen?? Rust in de polder is in deze tijden van crisis heel wat waard. Maar het is niet nodig om het prijskaartje daarvan op het bord van de minima te leggen. Het hoofd koel, het hart warm, dat zou het motto moeten zijn!

Jolande Sap is Tweede Kamerlid namens GroenLinks en doet de woordvoering over FinanciĿn, Rijksuitgaven, Volksgezondheid, Welzijn & Sport en AOW/langer werken. Naast haar Kamerlidmaatschap is zij Lector Leeftijd en Loopbaan Hogeschool INHolland/GITP.