Noodzakelijke reddingsoperatie

Waar de markt faalt moet de overheid corrigerend optreden. Maar hoe? Nederland kiest met het vangnet van 20 miljard voor de financiële sector voor een strategie die tegenovergesteld is aan die van Amerika.

„Dit is precies wat er nodig is”, zegt Arnout Boot, professor ondernemingsfinanciering en financiële markten, over het vangnet van minimaal 20 miljard voor de Nederlandse financiële sector. „In levensvatbare instellingen moet de overheid een bijna oneindige bereidheid hebben om te investeren, als dat nodig is om ze overeind te houden.”

Boot verwacht dan ook dat de meeste westerse landen dit weekeinde nog soortgelijke maatregelen gaan aankondigen. „Dit type plan is immers in het belang van elk individueel land. Er is geen sprake van een gezamenlijk noodfonds waardoor wij uiteindelijk de bankredding in Italië gaan betalen. Maar het is in ieders belang dat er zo snel mogelijk duidelijkheid en vertrouwen terugkeert in de financiële sector.”

Hoewel nog veel details over het plan ontbreken, ziet Boot wel een mogelijke valkuil. De overheid versterkt de kapitaalbasis van financiële instellingen door het versterken van het eigen vermogen, terwijl de slechte leningen op de balans blijven. Boot: „In de Verenigde Staten zie je het tegenovergestelde: de slechte leningen worden opgekocht, maar het eigen vermogen wordt niet versterkt. Je moet eigenlijk beide doen om alle vraagtekens rondom financiële instellingen te doen verdwijnen. Als de Nederlandse regering zou overwegen slechte bezittingen van banken op te kopen, ben ik daar zeker voor.”

Toch bestaat de kans dat het plan wordt uitgelegd als een signaal dat de problemen in Nederland groter zijn dan gedacht. „Maar dat is in feite ook zo, dat geldt voor de hele wereld. Een jaar geleden dachten we met zijn allen nog dat het twee maanden zou duren tot de banken dit zouden oplossen. Het systeem is draaiende gehouden door grote liquiditeitsinjecties, maar nu wordt het probleem definitief aangepakt door de kapitaalbasis te versterken.”

De forse verliezen op de Europese beurzen doen vermoeden dat de markt nog weinig vertrouwen heeft in het plan. „Het is evident dat het geloof nog niet terug is”, zegt Boot, „maar de beurskoersen worden nu geleid door paniek en de verwachting voor de toekomst. Het zal nog wel twee jaar duren voordat financiële instellingen hier volledig uit zijn gekomen, en dan loopt het nog via de kredietverlening in de reële economie door. Maar dit vangnet voorkomt een veel grotere schade.”