PvdA-achterban hijst de stormbal

Vicepremier Bos heeft de komende tijd wat uit te leggen in zijn partij. De PvdA-achterban voelt zich verraden door het AOW-besluit.

Het akkoord in de coalitie over de toekomstige oudedagsvoorziening lag gisteren nog maar net op tafel toen een serie PvdA-afdelingen en gewesten al de stormbal hees. De verwachte onrust in de partij over de AOW-kwestie is daarmee een feit. In sommige afdelingen wordt geroepen dat de PvdA de regeringssamenwerking met CDA en ChristenUnie nu moet verbreken. De kroonjuwelen van de PvdA worden verkwanseld, klinkt het in Gelderland. De stekker kan uit het kabinet, zeggen partijgenoten in Twente.

„Kom maar op”, reageerde PvdA-minister van financiën Wouter Bos strijdvaardig na die interne roep om een kabinetscrisis. Bos verwacht de verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar uit te kunnen leggen. PvdA-voorzitter Ploumen ook. „De ingreep is sociaal en solidair”, zei ze.

Volgende maand is er een cruciale PvdA-ledenvergadering, waar wordt gestemd over een nee-motie tegen de AOW-67, die al sinds het voorjaar als tikkende tijdbom klaar ligt. De indiener van de motie, het Leidse ex-Kamerlid Arie de Jong, rekent ’nu helemaal’ op voldoende steun. De Jong zegt echter niet uit te zijn op een onmiddellijke val van het kabinet. Er is tijd, rekent hij voor. Wint hij de nee-stemming, dan kan fractievoorzitter Hamer wat hem betreft tegen de coalitiepartners gaan zeggen dat een AOW-besluit nu nog niet nodig is. De Jong: „Bespreek de AOW-kwestie bij de volgende kabinetsformatie, na de verkiezingen van 2011”.

Als andere PvdA-leden wel blijven roepen dat ’de stekker eruit moet’, stuiten die op het probleem dat partijvergaderingen geen kabinetten opblazen. Feit is dat de PvdA-Tweede Kamerfractie zich deze week al heeft gecommitteerd aan het AOW-akkoord. De toekomst van het kabinet ligt in handen van de fractie, niet van de leden. De peilingen zijn zo somber voor de partij dat de beroepspolitici wellicht weinig trek hebben in een kabinetscrisis.

De CDA-fractie straalt rust uit en tevredenheid over het daadkrachtige AOW-besluit. De achterliggende boodschap van het CDA luidt dus: als de PvdA alsnog dwars gaat liggen, ligt daar de schuld van een kabinetsbreuk. En wie breekt, betaalt.

Bos staat intussen voor een opdracht à la minister van financiën Wim Kok in de WAO-crisis van 1991. Nadat de aanval op de rechten van arbeidsongeschikten werd ingezet, ging de PvdA van Kok langs de rand van de afgrond. Maar de partij overleefde het wel en het kabinet Lubbers-Kok regeerde gewoon verder.