Kardinaalsmuts

De bisschopsmijter is een oude bekende, maar wat voor hoofddeksel draagt een kardinaal?

Een kardinaal draagt een baret oftewel bonnet, een alpino-achtige pet. De kardinaalsbonnet heeft drie gleuven tussen drie ribben die in het midden samenkomen bij een frivole pompon. Het geheel is rood. Het hoofddeksel heeft inderdaad wel wat weg van de vruchten van de kardinaalsmuts, de struik die nu vrucht draagt.

Wilde kardinaalsmutsen verliezen straks hun blad, dat nu rood begint te kleuren. Nog feller van kleur zijn de vruchten: rozerood, met dikke oranje pitten. Die zaden vallen op als de vruchtjes zijn opengebarsten. Vogels eten de vruchtjes en zaden graag. Voor mensen zijn ze giftig. Uit het zaad werd ooit een insecticide geperst tegen hoofdluizen. Kardinaalsmutsen groeien vaak aan de kust, waar de bodem kalkrijk is. Maar ook op kalkhoudende grond bij haagbeuken groeien ze, vooral in Limburg en Drenthe.

Zonder kardinaalsmutsen zou de kardinaalsmutsstippelmot uitsterven. Kardinaalsmutsstippelmotrupsen eten niets anders dan kardinaalsmuts en ze eten er veel van. In de lente vreten ze een kardinaalsmuts helemaal kaal. De kale struik zit dan vol spinsels waarin de gespikkelde ruspen zich gaan verpoppen. Er leven ook andere soorten stippelmotten op kardinaalsmuts. Ze houden van een zoetstof die de struik bevat: dulcitol. Gelukkig is de struik een taaie. In de zomer volgt na de rupsenvraat een nieuwe groeispurt. Ook als konijnen ’s winters aan de bast knagen, reageert de struik in de lente met nieuwe uitlopers op de wonden.

Van het harde kardinaalsmutsenhout werden vroeger spinklossen, breinaalden en andere ronde gebruiksvoorwerpen gedraaid. Daar dankt de struik zijn Engelse naam spindle tree aan. In Duitsland heet hij Spindelbaum.