De wedergeboorte van het Groningse Blauwe Dorp

Ze zouden verdwijnen. Maar een handvol bewoners vocht jarenlang verbeten tegen sloop. Nu beleven de huisjes van het Groningse Blauwe Dorp een wedergeboorte.

Antikraakwachten laden hun spullen op aanhangers en in oude Volkswagenbusjes. Nieuwe bewoners van het Blauwe Dorp in Groningen komen hun huizen bewonderen. In lunchpauzes en ’s avonds voor de schemer invalt, gluren ze naar binnen door ramen en deuren die toevallig openstaan. Een vrouw die net een huis gekocht heeft hier, belt aan bij een oudgediende, of ze even mag kijken hoe een glaswand tussen kamer en keuken lijkt.

De sleutel hebben de nieuwkomers nog niet. Het dorp is nog het domein van bouwvakkers. Ze spuiten dakpannen schoon, vervangen kozijnen en brengen isolatie aan.

Het was niet de bedoeling. Woningbouwvereniging Nijestee had andere plannen met het uit 1920 daterend wijkje in de Groningse Oosterparkbuurt. De 120 karakteristieke woningen, gebouwd rondom een serie boerderijen, moesten worden samengevoegd om plek te maken voor grotere gezinnen. In 2004 kwamen er een paar probeersels, maar toen deze renovatie vijftig procent duurder bleek uit te vallen dan geraamd, koos Nijestee voor sloop en nieuwbouw. Woedende huurders kwamen in actie en wisten na een lange strijd via de gemeenteraad sloop af te wenden, met Driek van Wissen en Bert Visscher als ambassadeur. De woningen werden zelfs tot monument verklaard.

Jan Louwes, lid van de Bewoners Commissie Blauwe Dorp, zegt dat de commissie is achtergebleven met gemengde gevoelens. Blij omdat een van de laatste tuindorpen van Nederland gered is van de slopershamer, en dat terwijl de huizen aanvankelijk als semipermanente bouw verrezen, bedoeld om maar een jaar of dertig mee te gaan. Maar de bewonerscommissie is ook teleurgesteld omdat Nijestee de goedkope huurhuizen nu verkoopt. „Wij wilden graag veertig procent huur overhouden.”

Zittende huurders – zo’n dertig nog, overwegend eenpersoonshuishoudens – mogen blijven en krijgen alleen huurverhoging als ze een nieuwe ketel of aanvullende isolatie willen. Maar veel huurders zijn vertrokken omdat wel tien jaar over de toekomst van het Blauwe Dorp is gesteggeld, jaren waarin de huizen verkrotten en de wijk verloederde. Heel wat mensen bezweken ook voor de vijfduizend euro verhuiskostenvergoeding van Nijestee. Louwes kent er die nu spijt hebben dat ze hun idyllische plek op vijf minuten fietsen van het centrum hebben afgestaan. „Die mensen hebben niet verder gekeken dan hun neus lang is.”

Centrum voor particuliere bouw KUUB regelt de verkoop. Woordvoerder Johan Seffinga meldt grote belangstelling. De casco gerenoveerde huizen met tuintje, te koop voor rond de 120 duizend euro, zijn zeer populair bij starters op de woningmarkt, mensen die na een scheiding opnieuw beginnen en ouders van studerende kinderen, aldus Seffinga.

De gemeente steekt straks 1,3 miljoen in nieuwe bestrating en de verdere woonomgeving. De bewoners krijgen daarbij inspraak. Maar die hebben hun hoofd voorlopig nog bij hun eigen verbouwing en verhuizing. Om inspiratie op te doen had de Bewoners Commissie Blauwe Dorp voor vandaag een excursie georganiseerd naar twee andere tuindorpen, ’t Lansink in Hengelo en Pathmos in Enschede. De trip is afgeblazen wegens gebrek aan belangstelling.