Ten dans gevraagd door Gatlifs camera

Tony Gatlif maakte al meer films over zigeuners en zigeunermuziek (Gadjo Dilo, Vengo, Transylvania), zowel in Roemenië als in Spanje, maar ’Latcho Drom’ (Goede Reis) ging daaraan vooraf. Als je de film nu ziet is dat een vreemde gedachte. De mate van abstractie, het afzien van dialoog en verhaal, in een rondreis langs de Roma-zigeuners en hun muziek in landen als India, Egypte, Roemenië, Frankrijk en Spanje maken van deze film uit 1993 eerder een epiloog dan een proloog.

Een overdosis is het ook. Zigeunermuziekhaters zullen door ’Latch Drom’ niet worden ingepalmd. Zij die toch al graag met de gitaren, violen, accordeon en de klaaglijke zangstemmen instemden zullen bij dit exotische spektakel zeker aan hun trekken komen. Gatlif begint zijn klankdicht in India waar hij een dansritueel in de woestijn vastlegt dat in extase herinnert aan de dansende derwisjen. Van zon en droogte gaan we naar het natte Roemenië waar een oude man zingt over de criminele Ceausescu en in een trein een meisje zingt over Auschwitz.

]]>

De instrumenten veranderen samen met de landschappen, maar de muziek en de taal blijft dezelfde, soms jeremiërend dan weer jubelend. De camera lijkt wel in een enkele beweging met de wisselende humeuren in de muziek mee te dansen de wereld over; van uitgestrekte woestijn naar grauwe sloppenwijk naar winters woud. Het is alsof Gatlif je ten dans vraagt. Wie geen zin heeft zal van dit kijkspel danig vermoeid raken, wie zich mee laat voeren belandt in een trans.