Onder tandengeknars accepteren dat school homo mag weren

Verscheidene media berichtten gisteren dat christelijke scholen homoseksuele leraren mogen weren of nog steeds mogen weren. Dat was geen nieuws, want dat mocht al sinds de invoering van de wet Gelijke behandeling in het begin van de jaren negentig.

Deze wet verbiedt discriminatie op verscheidene gronden, waaronder seksuele gerichtheid, maar staat scholen en instellingen op godsdienstige of levensbeschouwelijke grondslag onder bepaalde voorwaarden toe van dit beginsel af te wijken. Over deze voorwaarden bestond tot nu toe onduidelijkheid. De Raad van State poogt nu in een advies aan de regering meer helderheid te scheppen.

Dat advies komt erop neer dat confessionele scholen (niet alleen christelijke, maar ook joodse en islamitische) de vrijheid hebben aan hun docenten beroepseisen te stellen die met hun grondslag verband houden. De raad zet onder die vrijheid, die ook steun vindt in het Europese recht maar in het politieke debat in Nederland heftig wordt betwist, als het ware een streep. Tegelijk wil de raad het de betrokken scholen niet te gemakkelijk maken zich op de uitzonderingsgrond te beroepen. Zo moeten zij consequent zijn in de eisen die zij aan hun personeel stellen. Anders dreigt willekeur. Daarnaast moeten schoolbesturen de eisen degelijk kunnen motiveren uit de grondslag. Kort gezegd, discriminatie blijft verboden, een uitzondering blijft mogelijk, maar als scholen daarop een beroep doen moeten ze sterk in hun schoenen staan en zich publiek verantwoorden.

Bevredigend voor iedereen is deze tussenweg niet, maar het gaat hier dan ook om een dilemma dat voortkomt uit botsende grondrechten. En een dilemma is het! De gelijkstelling van homo's en hetero's is een kernwaarde van onze democratische rechtsstaat. Maar de bescherming van de geestelijke vrijheid van een minderheid is dat ook. Hier tussen middelen is lastig en zal vrijwel altijd voor de één dan wel de ander tandengeknars opleveren.

De politieke vraag is of het kabinet het verstandige advies zal overnemen. Minister Plasterk van onderwijs is zo onwijs geweest, vooruitlopend op het advies, al te zeggen dat je 'op school gewoon homo moet kunnen zijn'. Ja, dat moet inderdaad kunnen! Maar andersdenkenden komt ook, binnen de grenzen van de wet, de vrijheid toe hun leven op eigen wijze in te richten en in het onderwijs vorm te geven. Plasterk zal in politieke zin dus een stapje terug moeten doen.