Demonstratie tijdens herdenking giframp India

Met een fakkeloptocht hebben honderden mensen donderdag in het Indiase Bhopal de giframp herdacht die zich daar op 3 december 1984 voordeed. De herdenking had ook het karakter van een demonstratie omdat in de afgelopen 25 jaar niemand is veroordeeld voor de ramp.

Bovendien zouden de grond en het water in de stad nog altijd worden vervuild door giftige chemicaliën die liggen opgeslagen op het terrein van de fabriek van Union Carbide waaruit 25 jaar geleden door een ontploffing veertig ton dodelijk gas ontsnapte.

De ramp had plaats in de nacht van 2 op 3 december 1984 door een lekkage op het terrein van Union Carbide, een Amerikaans bestrijdingsmiddelenbedrijf. Ooggetuigen verklaarden dat een dikke gaswolk over een sloppenwijk in de in het noorden van India gelegen stad trok. Tussen de 7.000 en 8.000 mensen vonden volgens de BBC de dood in de periode tot en met 6 december 1984.

Deskundigen denken dat nog eens 15.000 tot 20.000 mensen om het leven kwamen door de blootstelling aan het gifgas in de eerste maanden na de ramp. Plaatselijke actievoerders zeggen dat het dodental in werkelijkheid twee keer zo hoog is.

Zeker vijfhonderdduizend mensen zouden schadelijke gevolgen hebben ondervonden van het gas, methylisocyanaat. Volgens actievoerders zijn duizenden kinderen van mensen die direct aan het gas blootgesteld zijn geweest geboren met hersenbeschadigingen, hazenlippen, verdraaide ledematen en andere afwijkingen. Ook huid-, oog- en luchtwegaandoeningen komen veel voor.

De Indiase premier Manmohan Singh zei woensdag dat de ramp en de daaropvolgende nalatigheid nog steeds aan het collectieve geweten van het land knaagt. Hij gaf de verzekering dat de regering van plan is haar verantwoordelijkheden met betrekking tot veilig drinkwater, het opruimen van het fabrieksterrein en medisch onderzoek na te komen.

Veel nabestaanden hebben nooit compensatie ontvangen. In 1989 zegde Union Carbide als onderdeel van een schikking met de Indiase regering 470 miljoen dollar schadevergoeding toe en Dow Chemical, dat Union Carbide in 2001 overnam, stelt zich op het standpunt dat alle verantwoordelijkheid nu rust bij de regering van de deelstaat Madhya Pradesh, die eigenaar is van het fabrieksterrein. De regering van Madhya Pradesh ontkent echter dat er gif is achtergebleven en schrijft geboorteafwijkingen die met het gif in verband worden gebracht toe aan de slechte leefomstandigheden in sloppenwijken.

Vertegenwoordigers van een reeks belangenorganisaties van nabestaanden vinden dat Union Carbide er te makkelijk van af is gekomen. Ze eisen strafvervolging tegen Warren Anderson, de toenmalige CEO van het bedrijf.