Hij boer, zij vrouw, hij Serviër, zij Albanese

Ook Servië kent zijn ’Boer zoekt vrouw’. Albanese vrouwen trouwen in de Servische regio Sandzak met boeren, wat soms wantrouwen wekt.

„Drie koeien, vijf varkens, vier geiten en wat schapen.” Boer Danko Kalicanin (32) telt zijn veestapel terwijl hij de stal uitmest. „De melk, het varkensvlees en de wol die we gebruiken om truien van te breien, is ons inkomen.” De kleine boerderij ligt tussen de uitgestrekte akkers in het geïsoleerde bergdorp Stavalj.

Zijn vrouw Martha (20) sprokkelt wat hout. Op de rand van het gietijzeren fornuis hangen tien paar babysokjes van hun dochter Angela (1) te drogen. Als Martha alleen is, zet ze de cassetterecorder aan om naar Meda, een jammerende populaire Albanese popster, te luisteren. „In de kapsalon draaiden we deze muziek de hele dag. Hij is zo knap en brengt mijn Albanië hier helemaal tot leven”, zegt de voormalige kapster stralend.

Danko en Martha zijn nu twee jaar getrouwd. Hun huwelijk is volgens omwonenden omstreden, want Danko is Servisch en Martha Albanees. Hij is Servisch-orthodox, zij is katholiek, en hun naties zijn traditiegetrouw vijanden die in 1999 nog oorlog voerden in Kosovo. De boerenorganisatie Stara Raska, die zich inzet voor het behoud van het Servische plattelandsleven, bracht deze twee en bijna honderd andere stellen bij elkaar. Danko kon zelf geen vrouw vinden. „In Servië willen vrouwen niet meer op het platteland wonen. Ze vertrekken allemaal naar de stad voor werk en een luxer leven.” Ook Martha had een probleem bij het vinden van een man: „Albanese mannen gaan naar het buitenland voor werk en komen niet terug.”

Danko werd door zijn 70-jarige moeder, die bij zijn familie inwoont, aangespoord om naar Albanië te gaan. Ze was bang dat ze zou sterven voordat Danko getrouwd zou zijn. De wittebroodsweken van het stel waren zwaar, omdat Martha geen Servisch sprak en zich eenzaam voelde. Danko probeerde haar te helpen door drie maanden verlof te nemen van zijn tweede baan als mijnwerker. „Ik schreef Servische woorden op papier en wees ze dan aan.”

Volgens de lokale boerenorganisatie integreren de Albanese vrouwen snel, en denken ze niet meer in termen van ’de vijand’. Maar de meeste dorpsbewoners waren huiverig voor de komst van de Albanese bruiden.

Zoals boer Milenko Jelic, een grote man met bierbuik, dikke blonde snor en een Servische soldatenpet. Hij denkt dat de toekomst van de Servische gemeenschap in gevaar is. „Deze vrouwen willen ons land overnemen door laagopgeleide boeren te trouwen en hun geloof hier te verspreiden. De kinderen die voortkomen uit deze huwelijken worden nooit echte Serviërs.”

Het Kosovo-conflict heeft zijn wantrouwen gevoed. Navo-bombardementen maakten in 1999 een einde aan het bewind van president Milosevic in Kosovo. De Albanese meerderheid (90 procent) riep in 2008 onder protest van Servië de onafhankelijkheid uit. Jelic: „Dat gaat hier straks ook gebeuren.”

„Mijn familie accepteert Martha en dat is het enige dat telt”, zegt Danko. Martha heeft geen problemen gehad met Serviërs en zegt dat ze wordt geaccepteerd omdat ze samen een goed echtpaar vormen. En ze mag van Danko af en toe vreemdgaan met zanger Meda. „Maar alleen in gedachten”, lacht hij.