Iraakse vluchtelingen krijgen eieren via sms

In Syrië krijgen Iraakse vluchtelingen voedselhulp via een kredietsysteem per sms – een wereldprimeur van het

Vier flessen zonnebloemolie, vijf kilo linzen en dertien blikjes tonijn neemt Walid Khalil Ibrahim mee uit de overheidswinkel in Jaramana, een buitenwijk van Damascus. En een hele zwik eieren. „Voor mijn dochter”, glimlacht hij, terwijl de zevenjarige Kinze zich giechelend achter zijn benen verstopt. „Dat is goed voor haar.”

Wanneer het tijd is om af te rekenen, komt zijn mobiele telefoon tevoorschijn, en een paar seconden later wurmen vader en dochter zich langs een groepje andere Iraakse vluchtelingen die met hun mobiel in de aanslag staan te wachten – terug naar huis met het eten voor de komende weken.

Walid Khalil Ibrahims tweekoppige gezin doet mee met een pilotprogramma van het Wereldvoedselprogramma (WFP) in Damascus: duizend Iraakse families krijgen tegenwoordig sms’jes in plaats van papieren voedselcoupons. Een wereldprimeur, volgens het WFP.

Begunstigde families krijgen – naast aanvullende voedselhulp via reguliere kanalen – een code waarmee ze gedurende twee maanden voor 22 dollar per persoon kunnen besteden in drie overheidswinkels in Damascus. Na iedere aankoop krijgen ze een nieuw sms’je met het bijgestelde saldo en een nieuwe geheime code.

„Iraakse vluchtelingen in Syrië zitten in een unieke situatie”, zegt Muhannad Hadi, directeur van het WFP in Syrië. „Ze wonen niet in een kamp, maar in stedelijke gebieden waar genoeg voedsel beschikbaar is. Begunstigden hebben aangegeven dat ze graag variatie in de voedselhulp willen, en wij hebben gekeken hoe we technologie kunnen gebruiken om dat te bereiken.”

In de eerste dagen van deze tweede distributiecyclus – de eerste vond plaats in oktober – zijn er nog wat technische strubbelingen, maar in de Aldi-achtige overheidssupermarkt in Jaramana zijn de klanten nagenoeg zonder uitzondering positief: „Het eten in deze winkel is veel beter dan dat van het WFP zelf”, zegt Yokhanna Odish, vader van drie kinderen, terwijl een WFP-medewerker zijn bestelling bij elkaar zoekt. „En ik kan kan zelf kiezen wat ik mee wil nemen.”

Doordat de voedselhulp wordt aangeboden via een kredietsysteem per sms en de distributie verloopt via bestaande overheidswinkels, kunnen deelnemers aan het project boodschappen doen zoals ’normale’ mensen.

Waar 130.000 andere Irakezen in Syrië eens in de twee maanden tientallen kilo’s rijst, olie en linzen uit een centraal distributiecentrum mee naar huis slepen, kunnen de families die meedoen aan het pilotprogramma hun krediet besteden aan bijvoorbeeld tonijn, kaas en eieren. En doordat ze niet alles in één keer uit hoeven te geven, zouden korter houdbare producten in principe ook in het assortiment kunnen.

Tot nu toe is het beschikbare aanbod echter beperkt tot acht soorten voedsel, en daar ligt meteen het grootste kritiekpunt.

„Om eerlijk te zijn, ben ik van plan om ze te ruilen tegen poedermelk voor mijn baby”, antwoordt een man op de vraag waarom hij een enorme doos vol flessen zonnebloemolie naar buiten torst. „Ik ben blij met de hulp, maar waarom kan ik geen melk krijgen?” Uit de menigte voor de achterdeur van de supermarkt komt een geroezemoes van bijval. Waarom is er geen vlees, verse groenten, of fruit?

De aanwezige adjunct-directeur van het WFP in Syrië, toevallig op inspectie, hoort het geduldig aan. „Dit project is nog in de testfase, en we houden alle bestellingen en reacties goed bij”, zegt Silvana Giuffrida. „Als de pilot succesvol is, willen we het stukje bij beetje in schaal vergroten: meer producten, meer overheidswinkels en meer mensen die meedoen. Als alles goed gaat, hopen we het project mettertijd uit te breiden naar de hele Iraakse populatie.”

In 2010 zal het WFP een besluit nemen over de toekomst van het project, dat volgens de WFP-directeur in Syrië, Muhannad Hadi, uiteindelijk ’wereldwijde’ toepassing van het systeem zou kunnen inhouden – waar toepasbaar en eventueel in aangepaste vorm.

Ondertussen gaat de distributie in Jaramana nog tot het eind van het jaar door. Terwijl ze naast haar vader naar huis hobbelt – hij met de eieren, zij met de tonijn – kijkt Kinze benieuwd naar de inhoud van de tassen. Vanavond een keer geen rijst met brood.