’Ik heb gas terug moeten nemen’

Ze was zwaar overtraind, maar vocht zich terug. Nu het schaatsseizoen voor de deur staat denkt Paulien van Deutekom dat ze weer fit is.

Een beetje onopvallend schuifelde Paulien van Deutekom vorige week door de gangen van het hoofdkantoor van sponsor TVM. Tijdens de perspresentatie van de schaatsploeg speelde ze geen grote rol. Sommige schaatsers werden naar voren geroepen om uitgebreid kond te doen van hun belevenissen afgelopen zomer. De wereldkampioene allround van 2008 mocht blijven zitten. Nou ja, ze mocht even gaan staan. Om te vertellen wie haar helden zijn, het thema van de bijeenkomst.

Misschien ook wel logisch; de 28-jarige schaatsster presteerde vorig seizoen zwaar onder haar niveau en werd door coach Gerard Kemkers zelfs vervroegd van het ijs gehaald. Met een volledig gesloopt lichaam mocht ze op vakantie, op het moment dat de andere schaatsers zich in Vancouver in het zweet werkten tijdens de wereldkampioenschappen per afstand. Van Deutekom was overtraind; het slachtoffer geworden van haar eigen enthousiasme.

In mei, op een zonovergoten strand op Mallorca, evalueerde ze het seizoen en kwam tot de conclusie dat ze verstandiger diende te trainen. Soms mocht ze een keer niet mee als de rest van de ploeg ging fietsen. Dat was zwaar, want druiste in tegen alles waarmee ze nou juist een goede schaatsster dacht te zijn geworden.

„Maar we zijn best geschrokken de afgelopen maanden”, zegt Kemkers nu. „Paulien is serieus overtraind geweest. Op het moment dat we met trainen begonnen was ze lang niet zo ver als ik had gedacht.”

Het waren niet de enige problemen in de vrouwenploeg van TVM. Ireen Wüst maakte ook een tegenvallend seizoen mee, hikte net als Van Deutekom tegen overtraindheid aan. En Renate Groenewold moest dit voorjaar geopereerd worden aan een hernia, vlak nadat ze in Vancouver verrassend wereldkampioene op de drie kilometer was geworden. Maar met Wüst gaat het alweer wat beter en Groenewold moet met al haar ervaring in staat geacht worden om alsnog een goed seizoen te schaatsen.

De situatie van Van Deutekom was echter anders. „Ik merkte afgelopen zomer echt wel dat ik nog iets van vorig seizoen meenam”, zegt ze vanuit het trainingskamp van TVM in het Duitse Erfurt. „Daarin hebben we oplossingen moeten vinden. Ik heb moeten leren luisteren naar mijn lichaam en heb gas terug moeten nemen. Dat was moeilijk, want dat hoort gevoelsmatig niet echt bij me.”

„Maar we wisten dat we er wel wat mee moesten doen. Ik ben ook wel geschrokken van mijn eigen lijf. Fysiek voelde ik me niet altijd helemaal goed. Maar we móesten het opnieuw opbouwen. Het was de enige manier. Nu, achteraf, durf ik wel te zeggen dat het goed is geweest om minder hard te trainen. Maar tijdens de zomer maakte het me soms best onzeker.”

Kemkers: „Paulien is iemand die het formidabel vindt om pijn te lijden. Ze is echt iemand die ik tegen haarzelf in bescherming heb moeten nemen. Als ze op de fiets zit en zestig kilometer van huis voelt dat ze niet meer kan, gaat ze toch door om daarna gesloopt thuis aan te komen en op de bank te ploffen. Als je haar dan belt, zegt ze dat ze goed heeft getraind. Omdat ze zich kapot voelt. Dat vindt ze fijn.”

Van Deutekom, lachend: „Dat gevoel van hard trainen, tsja. Ik vond het wel eens lastig dat ik dat niet altijd kon. Het is altijd een vraagteken hoe een periode van training zich vertaalt op het ijs. Dat is nu ook zo. Maar ik voel me goed en heb er een goed gevoel over. Natuurlijk heb ik vraagtekens gehad afgelopen zomer en misschien waren die wel groter dan anders. Aan de andere kant heb je vlak voor een seizoen altijd vraagtekens, dat is nu niet anders. Maar ik ben nu wel fris. En ik hoop nu dat ik die frisheid de rest van het seizoen kan behouden.”