Bij poëzie past geen ’het klopt niet’

’God schiep niet, Hij scheidde’. Met die vaststelling raakte Ellen van Wolde een gevoelige snaar. Een bloemlezing uit de reacties.

Dat was me even schrikken bij het opslaan van de krant van donderdag. Mijn hele geloof naar de barrebiesjes: mevrouw Van Wolde heeft uitgevlooid dat God „in den beginne” niet aan het scheppen, maar aan het scheiden is geweest. God als chemisch analist, stel ik me voor.

Premisse bij zo’n lezing van heilige teksten is natuurlijk wel, dat de Genesisschrijver een soort ooggetuige-verslaggever was, die de puntjes wetenschappelijk eens goed en voor eens en altijd op de i wilde zetten. Niet iemand die gewoon onder de indruk was van wat hij zag en ervoer als werk van zijn God en dat in een lied bezong. Enfin, het was nog vroeg, ik trok mijn schoenen aan en ging in de bossen in mijn omgeving wandelen, genietend van de grootse Scheiding.

Jaap van DijkhuizenVelp

Reeds in 1934 schreef de theoloog dr. O. Noordmans in een dogmatisch geschrift ’Herschepping’: „Scheppen is geen vormen maar scheiden. In den beginne schiep God de hemel en de aarde. Dat is de eerste grote scheiding.” Wat Ellen van Wolde schrijft is dus niets nieuws.

P. Geluk Woerden

Het is leuk dat Van Wolde nu ook de taalkundige en godsdiensthistorische argumenten levert voor het inzicht dat Noordmans nog slechts op grond van zijn theologische lezing van Genesis 1 formuleerde. De theoloog – die overigens ook de nodige tegenspraak kreeg over zijn vernieuwende scheppingsleer - krijgt driekwart eeuw na dato eindelijk van de bijbelgeleerde gelijk.

Harmen JansenDrachten

Voor veel gelovigen zoals ik is het zonneklaar dat Genesis een geloofsverhaal over onze oorsprong is. De verhalen zijn een uitdrukking van een diep geworteld vertrouwen dat God aan het begin van alles staat. Of je God dan als Schepper of als Scheider ervaart, doet niets af aan dat vertrouwen.

Rien SprongDen Haag

Het is mij onbegrijpelijk waarom deze eenvoudige stelling van Van Wolde opeens zo naar voren komt: alsof de wet van Archimedes opeens opnieuw is ontdekt, alleen omdat er iemand Eureka roept.

Sietse VisserHouten

De nieuwe kijk van Van Wolde is niet schokkend, wel haar mededeling: „Het monotheïstische beeld van de ene God, dat klopt niet. Er is sprake van een godenverzameling, met goden en een oppergod” Dat haalt de bodem onder de drie monotheïstische godsdiensten vandaan.

Willy de HaesDordrecht

Boven het bericht had moeten staan: ’Vertaling openingszin Bijbel klopt niet’. Volgens Van Wolde betekent het Hebreeuwse werkwoord bara ’ruimtelijk scheiden’. Het wachten is nu op iemand die beweert dat de vertaling van Van Wolde niet klopt.

C.Th. MataheruHoorn

Wat is er weinig kennis van de taal. Scheppen is kunst en de definitie luidt ook: „Scheppen is het brengen van de som der onderlinge delen tot een meerwaarde”. Van niets iets maken bestaat niet. Dat is toverij. Daar doet ook God niet aan mee.

Cor van WilgenRotterdam

Het idee van een God-schepper is door mensen bedacht. Een helpend idee, maar dat te veranderen, te verdiepen is. Een idee dat nooit een vervanging mag zijn van het mysterie. Geen mens weet of en door wie, door wat de kosmos geschapen is.

Paula CoprayNijmegen

Het probleem lijkt, dat Van Wolde niet los kan komen van de beperkte filosofische omschrijving van scheppen als ’creatio ex nihilo’. Ze wil dan het goede woord ’scheppen’ liever opgeven dan haar filosofisch/theologische invulling daarvan. Dat krijg je er van, als je de filosofie zo’n grote plaats geeft in de theologie.

Bert MiddelCulemborg

Het is toch bekend, dat Genesis 1 poëzie is, een hymnische ballade om met Willem Barnard te spreken, en geen natuurwetenschappelijke verhandeling, belijdenis en geen betoog? Past ’het klopt niet’ wel op zo’n poëtisch stuk literatuur?

Paul PettingaZoetermeer

Willen wij de veelheid van deze aardse schepping, zoals die aan ons verschijnt in ontelbare deeltjes, fenomenen en eenheden, dan moet G’ds scheppingsdaad wel één groot scheidingsproces zijn geweest. Anders was die volslagen Eenheid gebleven zoals hij was. Bovendien is al het geschapene uit G’d Zelf voortgekomen. Het kan niet anders zijn dan dat G’d in Zichzelf een soort scheiding heeft aangebracht.

Raf Evers, rabbijnAmsterdam

Scheppen uit niets is werken vanuit het absolute, een goddelijke bezigheid die onbereikbaar is voor mensen. Daarom wordt in Genesis, dat een verhaal voor mensen is, met scheppen bedoeld: rangschikken, ordenen - maken uit aanwezig materiaal. Zoals een schilderij ontstaat uit verf en doek.

G. van DijkMiddelburg