Sonde vliegt te pletter op zoek naar maanwater

Als er water is op de maan, gaat de Nasa dat vandaag met een daverende klap tevoorschijn halen. Sonde Lcross stort neer op het oppervlak.

De maan is wel wat klappen gewend. Haar pokdalige huid verraadt de vele inslagen die ze in haar leven te verduren heeft gehad en elke week komt er een nieuwe deuk bij. Vanmiddag om half twee (Nederlandse tijd) is er een bijzondere; dan slaat een Amerikaans ruimteschip op de maan te pletter, waarbij een metersdiepe krater ontstaat en een tien kilometer hoge stofwolk.

Om dat stof is het de Nasa te doen. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie hoopt te bewijzen dat de maanbodem water bevat. Dat is niet alleen wetenschappelijk interessant, water is ook handig voor bemande missies die in de toekomst een tijdje op de maan moeten verblijven.

Daarom ligt de sonde Lcross (Lunar CRater Observation and Sensing Satellite) nu op ramkoers. Maar voordat ze zichzelf met een snelheid van 9000 kilometer per uur de grond in boort, schiet de sonde eerst zijn draagraket vooruit. Deze veroorzaakt de grootste klapper –een explosiekracht van anderhalve ton TNT– waarna de sonde zelf door de stofwolk vliegt om te analyseren wat ertussen zit. Vier minuten later stort ook zij neer; deze rookpluim wordt gadegeslagen door allerlei telescopen op aarde.

In theorie was de maan altijd kurkdroog. Al die ruimterotsen en kometen die de aardsatelliet hebben getroffen brachten ook water mee, maar de dampkring is er zo ijl en de zwaartekracht zo gering dat dat water allang verdampt moet zijn. Ook de Apollo-astronauten die er begin jaren zeventig rondliepen, hadden de indruk dat het er kurkdroog was. Hooguit was er wat ijs, onbereikbaar in diepe kraters bij de polen.

Of toch niet? Eerdere missies, zoals Cassini of Deep Impact, leken sporen van water in het dunne oppervlaktelaagje van de maan te zien, vermoedelijk ontstaan doordat waterstof uit de zonnewind aan maankristallen was blijven hangen. Twee weken geleden bevestigde een andere sonde, de Chandrayaan-1, dat.

Het kan nooit veel zijn –als het waar is, is de maan nog altijd droger dan de droogste woestijn op aarde, reageerde een geoloog op de melding van de Chandrayaan. Maar het zou kunnen dat het water zich in de loop der tijden rond de polen heeft geconcentreerd.

Om die reden heeft de Nasa de plannen met de Lcross gewijzigd. De sonde zou eerst inslaan in een krater aan de ’rand’ van de maan: dan zou de rookpluim mooi afsteken tegen de donkere hemel. Nu wordt uitgeweken naar een zuidelijker gelegen krater.

Het spektakel is via Nasa-tv rechtstreeks te volgen.