Kiplagat kweekt ’toekomstige leiders van Kenia’

Voor Lornah Kiplagat is geen doel te hoog gegrepen. In 2012 mikt ze op olympisch goud én op de opening van een kostschool voor kansarme Keniaanse meisjes.

Via haar trainingscentrum in Iten heeft Lornah Kiplagat 56 Keniaanse meisjes op Amerikaanse universiteiten gekregen. De Nederlandse atlete van Keniaanse afkomst denkt nu groter. De Lornah Kiplagat Sports Academy moet plaats gaan bieden aan 250 meisjes. De nationale kostschool moet bovendien model staan voor een nieuw soort middelbaar onderwijs in Kenia. De klassen zullen kleiner zijn dan gemiddeld en het onderwijs zal gericht zijn op praktijk en creativiteit en niet meer puur theoretisch zijn. Er komen lessen in ICT en internationale oriëntatie en het project moet zichzelf financieel onderhouden. Kiplagat: „De meisjes die hier op school komen, zullen de toekomstige leiders van Kenia zijn.”

Basisonderwijs in Kenia is gratis, les krijgen op de middelbare school moet worden betaald. Slechts een klein percentage van de Keniaanse meisjes krijgt een vervolgopleiding.

De meisjes voor de nieuwe school in Iten worden geselecteerd op intelligentie én sporttalent, waarbij niet alleen looptalent de aandacht heeft. Voor wie uiteindelijk geen topsportcarrière is weggelegd, zal wel een goede opleiding hebben genoten.

Zeventig procent van de plaatsen is gereserveerd voor kansarme meisjes uit heel Kenia die gratis onderwijs en inwoning krijgen. Met de inkomsten van de dertig procent betalende leerlingen moet de school (deels) draaiende worden gehouden. Het project, dat onder meer een atletiekbaan, zwembad, amfitheater en moderne campus zal bevatten, moet zelfvoorzienend zijn in voedsel (boerderij met groente, fruit en vee), water (oppompen en opvang regenwater) en elektriciteit (zonnepanelen).

In heel Kenia is slechts één school die voldoet aan de hoge kwaliteitseisen die Kiplagat aan onderwijs stelt, een eliteschool in Nairobi waar onderwijs en inwoning 14.000 dollar per jaar kost. Het onderdeel sport is daar echter geen aandachtspunt, waar het in Iten juist een prominente plaats zal innemen.

Tijdens de presentatie van het project, gisteren in de Hogeschool van Utrecht, zei Kiplagat: „Gisteren een droom, vandaag een plan, morgen realiteit”. Kiplagat en haar echtgenoot Pieter Langenhorst zijn de initiatiefnemers en stellen in Iten een stuk land van vijftien hectare beschikbaar. Zij zullen geen eigenaars van het project zijn. Dat wordt de Lornah Kiplagat Foundation, die zich sinds 2007 inzet voor het stimuleren van onderwijs aan kansarme Keniaanse meisjes.

Voor het realiseren van het omvangrijke project is 3,5 miljoen euro nodig. In de kas van de stichting zit anderhalve ton. Medewerking is toegezegd door minister Koenders van ontwikkelingssamenwerking, naar andere potjes en sponsors wordt in Nederland en Kenia gezocht.

Zes studenten van de faculteit Economie en Management van de Hogeschool Utrecht hebben het conceptplan uitgewerkt dat gisteren werd gepresenteerd. Een samenwerking met meer faculteiten (bouwkunde, gezondheid) staat op stapel. Er is volgens Langenhorst geen haalbaarheidsonderzoek voor de school gedaan. „Wat Lornah in haar hoofd heeft, gebeurt gewoon”.

Kiplagat, voor Nederland ambassadeur sport en ontwikkelingssamenwerking, illustreerde aan de hand van twee voorbeelden hoe al eerder dromen van haar in vervulling gingen. Ze memoreerde hoe ze in haar geboorteland met hardlopen begon, onbegrepen door haar omgeving. Ze trainde ’s ochtends om vier uur, omdat niemand haar in een voor meisjes verboden lange broek mocht zien.

„Nu, vijftien jaar later, train ik overdag in een héél kort broekje, en is dat geaccepteerd. Meisjes mogen nu samen met jongens hardlopen, want ze zouden de nieuwe Lornah kunnen zijn. En zie hoe de vrouwenatletiek in Kenia is gegroeid, gigantisch. Dat is voor mij het bewijs dat je in een land als Kenia in korte tijd heel veel kunt veranderen. Er is alleen een voorbeeld nodig.”

Rond de eeuwwisseling opende Kiplagat in Iten haar internationale trainingscentrum, dat nu 28 kamers telt en moderne faciliteiten heeft. Hier is hetzelfde concept toegepast als voor de nog te bouwen school: met de inkomsten van internationale topatleten wordt middelbaar (en mogelijk universitair) onderwijs aan twintig Keniaanse meisjes bekostigd.

„Iedereen zei dat ik knettergek was. Het zou mislukken en het einde van mijn carrière betekenen. Maar het loopt geweldig, we sturen meisjes naar de beste universiteiten in Amerika en ik heb nog altijd succes met hardlopen”, aldus een zelfbewuste Kiplagat.