Bosnische Serviërs teruggefloten

Het Bosnisch-Servische parlement in Banja Luka eist meer macht op. De (westerse) internationale gemeenschap verbiedt dat.

De Hoge Vertegenwoordiger van de internationale gemeenschap in Bosnië, de Oostenrijker Valentin Inzko, heeft dit weekeinde een besluit van het parlement van Republika Srpska (RS) nietig verklaard.

Twee weken geleden had Inzko de volksvertegenwoordiging in Banja Luka al opgedragen om zelf het besluit terug te draaien, waarin de Bosnische Serviërs bevoegdheden opeisen op het gebied van justitie, politie, douane en buitenlandse handel. Volgens Inzko druist dat in tegen de afspraken van Dayton uit 1995. Dat regelt de bevoegdheden van de centrale Bosnische regering in Sarajevo, en van de twee autonome gebiedsdelen waaruit Bosnië bestaat, de moslim-Kroatische federatie en de (Servische) Republika Srpska.

Inzko ontleent zijn gezag aan datzelfde akkoord van Dayton. Hij kan gekozen politici ontslaan en parlementsbesluiten ongeldig verklaren. Maar van die bevoegdheid is lang geen gebruik meer gemaakt. De vorige Hoge Vertegenwoordiger, Miroslav Lajcak, is in maart gefrustreerd opgestapt, omdat hij onvoldoende steun kreeg om dit machtsmiddel in te zetten tegen de Bosnische Serviërs. Vooral in de Europese Unie bestaat angst om hen te provoceren.

De Bosnische Serviërs, onder leiding van premier Milorad Dodik, willen zo min mogelijk te maken hebben met Sarajevo, en ook met de Hoge Vertegenwoordiger. Die moet er namens de internationale gemeenschap op toezien dat Bosnië zich ontwikkelt tot een democratische staat. Maar al jarenlang worden de Serviërs, Kroaten en moslims het niet eens over een grondwet die van zo’n staat de basis moet vormen.

Inzko kreeg voor zijn krasse maatregel dit weekeinde wel bijval uit Brussel, en ook uit Washington. Kritiek kwam van Moskou, dat de Serviërs steunt in hun onafhankelijkheidsstreven. De machtsstrijd, en de impasse over de vorming van een staatsbestel, heeft Inzko nog lang niet opgelost. Premier Dodik heeft eerder aangekondigd dat hij het omstreden parlementsbesluit gewoon nog een keer wil laten aannemen.