Investeren in ’boevenbedrijven’ gaat door

Nederlandse banken hebben nog steeds bloed aan hun handen, constateert de Eerlijke Bankwijzer. Maar er zijn er ook die ’schoon’ zijn.

Nederlandse banken investeren nog altijd in bedrijven die betrokken zijn bij de productie van en handel in controversiële wapens. Hoewel het beleid van veel banken de afgelopen tijd is verbeterd, wordt er via hun beleggingsfondsen nog volop in geïnvesteerd.

Dat concluderen Oxfam Novib, Amnesty International, FNV en Milieudefensie, de gezamenlijke initiatiefnemers van de Eerlijke Bankwijzer. Bureau Profundo en IKV Pax Christi voerden het onderzoek uit.

Van de banken springen vooral ING, Rabobank en Robeco er negatief uit. Volgens de onderzoekers investeren zij met spaargeld van de klanten in bedrijven die betrokken zijn bij de productie van kernwapens. ING investeert daarnaast met het spaargeld in bedrijven die handelen in wapens met dictaturen of landen waar mensenrechten ernstig worden geschonden. Aegon, SNS Bank en SNS Regio Bank investeren niet met eigen geld in de bedrijven, maar de beleggingsfondsen die zij beheren doen dat wel, evenals die van ING, Rabo en Robeco, concluderen de onderzoekers.

Peter Ras, projectleider van de Eerlijke Bankwijzer, spreekt van een dubbele moraal bij de banken. „Je ziet dat veel banken hun beleid hebben aangescherpt de afgelopen twee jaar. Nu blijkt dat ze weliswaar niet met eigen geld, maar wel via beleggingsfondsen voor hun klanten in de bedrijven investeren. Dat maakt het verbeterde beleid ongeloofwaardig.”In de Tweede Kamer is verontwaardigd gereageerd en de PvdA en ChristenUnie hebben inmiddels kamervragen gesteld aan minister Bos van financiën.

Voor het onderzoek werd een lijst opgesteld van bedrijven die betrokken zijn bij wapenhandel- en productie. Ook is er een landenlijst waarvoor geen wapenembargo geldt, maar waar wapenleveranties toch ongewenst kunnen zijn. „Er zitten echt boevenbedrijven tussen”, stelt Ras. Zo hebben Rabobank en Robeco via hun beleggingsfondsen 1,3 procent van de aandelen van het Chinese Dongfeng in beheer. Dongfeng leverde begin 2008 900 militaire vrachtwagens aan Burma. Het Franse bedrijf Thales, dat wapens levert aan China en Israël en kernwapens produceert, heeft een lening bij onder andere ING Bank. Rabobank, Robeco en ING investeren namens hun beleggingsfondsen in het, volgens Ras, ’dubieuze bedrijf’.

ING stelt in een reactie dat het de doelen van de Eerlijke Bankwijzer ondersteunt, maar vindt dat het rapport een ongenuanceerd beeld schetst. Een woordvoerder:. „Neem een bedrijf als Boeing, dat het gros van zijn omzet uit normale activiteiten haalt, maar vanwege haar luchtvaartactiviteiten ook bij wapens betrokken is. Als wij zaken doen met Boeing, dan financieren we toch geen wapens?” Onlangs werd nog besloten het beleid voor de eigen investeringen ook voor beleggingsfondsen te laten gelden.

Opvallend is dat banken die eerder slecht scoorden in de bankwijzer, nu ’schoon’ uit het wapenonderzoek komen. ABN Amro, ASN, DSB, Fortis, Friesland Bank en Triodos zijn niet betrokken bij controversiële bedrijven, concluderen de onderzoekers.