Belang van goede begeleiding neemt toe

In de op drift geraakte voetbalwereld zijn de keuzes van spelers én hun begeleiding van toenemend belang. „Als je 25, 26, 27 jaar bent kun je niet zeggen dat het je alleen maar overkomt.”

Zijn de Nederlandse internationals bij Real Madrid, de naar AC Milan vertrokken Klaas Jan Huntelaar en de overbodige Rafael van der Vaart voorop, louter slachtoffers van de nieuwe gekte bij een op hol geslagen club, of zijn er ook bij hun keuzes en de begeleiding in het algemeen kanttekeningen te plaatsen? „Als je in Zuid-Europa tekent neem je een risico”, zegt Theo van Seggelen, voorman van de internationale spelersvakbond Fifpro. Oud-voetballer Wim Jonk: „Wie daarvoor kiest, kent de consequenties. We hoeven geen medelijden met ze te hebben.”

Jonk kan het weten. In 1993 verruilden hij en Dennis Bergkamp Ajax voor Inter Milaan. De Italiaanse club zou zijn spel op hen aanpassen, zo was volgens zaakwaarnemer Rob Jansen bedongen. „In die landen moet je realistisch zijn”, zegt Van Seggelen nu. „Het is naïef om te denken dat je daar de zaken naar je hand kunt zetten.”

De missie slaagde niet, zoals nu al eerder –Bergkamp en Jonk speelden twee jaar in Italië– Huntelaar en Van der Vaart mislukten. Oud-trainer Foppe de Haan, die Huntelaar bij Jong Oranje onder zijn hoede had: „Klaas Jan zal bewust voor Real hebben gekozen, en dat is tegengevallen. Van der Vaart zal spijt hebben.” In diens geval kunnen ook zijn adviseurs op de situatie worden aangesproken: met tal van gelijkgeaarde middenvelders, onder wie ook Wesley Sneijder, in Madrid konden nog ver vóór de huidige koopdrift vraagtekens bij de komst van Van der Vaart worden geplaatst.

Ter verdediging van vooral de voetballers zij gesteld dat clubs van het uitzonderlijke kaliber van Real Madrid niet of nauwelijks te weerstaan zijn. Toch plaatst De Haan een sportieve kanttekening, op basis van informatie van Ruud van Nistelrooij, de enigszins met Huntelaar vergelijkbare spits die de ex-coach uit hun beider tijd bij Heerenveen kent. „Wat ze bij Real deden had met training weinig te maken, vertelde Ruud me. Alleen toen Capello daar trainer was trainden ze op een concept, verdedigend vooral. Real Madrid is vooral een groep goede voetballers bij elkaar, eigen bv’tjes.”

„Daar moet je tegen kunnen. Klaas Jan kan dat niet. Hij paste gezien zijn aard niet bij Real. Hij zoekt naar een idee achter het voetbal. Huntelaar is geen extreem talent. Hij kan bepaalde dingen goed en andere niet, en daarop wil hij spijkerhard trainen. Maar dat is moeilijk als je ploeggenoten daar helemaal niet mee bezig zijn. Van Nistelrooij maakte dat pas in een latere fase mee. Hij speelde eerst bij Manchester United, waar wèl systematisch wordt gewerkt. Voor Klaas Jan was een eerste stap in Engeland waarschijnlijk ook beter geweest.”

Van Seggelen kapittelt niettemin de handelwijze van Real Madrid, dat voor een slordige 250 miljoen euro in nieuwe spelers investeerde en oude bij het vuil zette. „Het is voor ons vechten tegen de bierkaai”, zegt de vakbondsman. Hij beraamt met de Europese Commissie en de Europese voetbalunie Uefa plannen om de geldstromen in het internationale voetbal te beteugelen, maar dat is een langdurige, taaie strijd. „Voetbal schijnt emotie te zijn. Zelfs topclubs voeren een ad hoc-beleid. Benfica heeft ook 35 miljoen, een verhoudingsgewijs vergelijkbaar bedrag, uitgetrokken omdat die club vindt weer eens kampioen van Portugal te moeten worden. De geschiedenis herhaalt zich steeds weer.”

Juist daarom lijkt een adequate begeleiding van spelers van toenemend belang. Van Seggelen voert al jaren strijd tegen de spelersmakelaars. Hij zou het liefst hun licenties afschaffen. Voetballers zouden zich dan kunnen laten bijstaan door een advocaat en een sportief adviseur. De Haan wijst op het lot van de Braziliaan Alves, die als voormalige topscorer van Nederland in Engeland verpietert, om aan te geven dat niet alle spelersagenten zich louter door sportieve belangen laten leiden. „Maar in Nederland valt het met die praktijken wel mee”, zegt De Haan. „Huntelaar wordt begeleid door Arnold Oosterveer. Dat lijkt me een betrouwbare, loyale jongen.”

Hij stond met zijn cliënt de afgelopen dagen voor een cruciale keuze, waarvoor ook Van der Vaart en misschien nog wel meer Nederlanders zich met het oog op het WK van volgend jaar dienen op te maken. „AC Milan is een van de best georganiseerde clubs”, weet Van Seggelen. „Ze weten daar wat ze doen. Die geven geen 15 miljoen voor een speler uit om hem à la Madrid op de bank te zetten.” Maar volgens De Haan had het eerder geïnteresseerde VfB Stuttgart beter bij Huntelaar gepast. „In Italië kun je als spits op een eiland komen te staan. Stuttgart wil echt vooruit spelen. Toen dat speelde dacht ik: dat moet je echt overwegen.”

Hoe dan ook, Huntelaar en Van der Vaart zullen hun loopbaan in de ogen van oud-speler Jonk niet gebrandmerkt vervolgen. „Zo voelde ik me indertijd ook niet”, zegt hij. „Je hebt een beslissing genomen waar je achter stond. Als je de ruimte niet krijgt om jouw kwaliteiten optimaal te benutten, kun je jezelf weinig verwijten.”

Maar De Haan bekijkt dat toch anders: „Als je 25, 26, 27 jaar bent kun je niet zeggen dat het je alleen maar overkomt. Je bent er zelf bij. Maar als grote clubs zich melden wijkt de ratio voor de emotie. Keuzes zijn gebaseerd op hoop, en dat is vaak niet de juiste raadgever.”