Zonder contacten met pers en volk kan de monarchie niet leven

De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) dreigt het persbureau Associated Press met een kort geding, omdat AP foto’s heeft verspreid van een vakantievierend prinselijk paar. De RVD geeft daarmee blijk van een te strikte interpretatie van de regels.

Een van de foto’s, van een abseilende prinses Máxima, haalde de kolommen van deze krant. Volgens de RVD was dat een ontoelaatbare inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de prinses. Om die persoonlijke levenssfeer te beschermen is er een mediacode, die zegt dat leden van het koninklijk huis met rust gelaten moeten worden op momenten dat zij niet op grond van hun functie naar buiten treden. Het is, volgens de code, niet toegestaan leden van het koninklijk huis hinderlijk te achtervolgen met camera, microfoon of blocnote en pen.

Dat is niet onze gewoonte, en het is –voor zover wij kunnen nagaan– in dit geval ook niet gebeurd. Willem-Alexander en Máxima werden min of meer bij toeval gezien in hun Argentijnse vakantieoord door enkele fotografen. Dat is eerder gebeurd, en het zal ook in de toekomst voorkomen. Leden van het koninklijk huis leven niet opgesloten in de paleistuin, maar bewegen zich in de publieke ruimte. En dat is maar goed ook, want anders zou de monarchie levenloos worden.

Publicatie van deze vakantiekiekjes schaadt de leden van het koninklijk huis niet. En is, wat ons betreft, ook niet in strijd met de geest van de mediacode. Dat hebben we de advocaat van het prinselijk paar ook laten weten. We zijn daarbij ingegaan op het verzoek de bewuste foto’s niet opnieuw te publiceren; daarvoor is ook geen enkele journalistieke aanleiding.

De mediacode behoedt leden van het koninklijk huis terecht voor een al te opdringerige pers. Maar de code laat wel ruimte voor vrije nieuwsgaring. We gaan niet in de bosjes liggen om een blik te werpen in het privédomein. Maar als we toch in de bossen zijn, en we komen er leden van het koninklijk huis tegen, dan verbiedt de code niet om daarvan melding te maken.

De RVD lijkt de opvatting te huldigen dat er alleen verslag kan worden gedaan van door het koninklijk huis zelf georganiseerde persmomenten. Dat is een al te strikte interpretatie van de mediacode.

Die strikte interpretatie is niet in het belang van de vrije pers en niet in het belang van de monarchie. Zonder contacten met pers en volk, ook buiten de regie van de RVD, kan de monarchie niet bestaan. En daar hoort ook een plaatje bij.