’Krant nam onnavolgbaar risico’

Het is niet aan De Telegraaf om te beoordelen of de staatsveiligheid in het geding is, meent de landsadvocaat. De AIVD mag ons niet afluisteren, kaatst de krant terug.

De verslaggeefster van De Telegraaf die ervan wordt verdacht dat zij staatsgeheimen in bezit had en die in haar krant onthulde, heeft alle basisprincipes van goede journalistiek geschonden.

Landsadvocaat Cécile Bitter betoogde dit gisteren in Amsterdam in een kort geding dat De Telegraaf tegen de staat had aangespannen. De krant eist dat de inlichtingendienst AIVD stopt met het afluisteren en observeren van haar journalisten, onder wie hoofdredacteur Sjuul Paradijs. Ook eist de krant dat de informatie die met deze methodes is vergaard, wordt vernietigd en niet naar het Openbaar Ministerie gaat.

Journaliste Jolande van der Graaf zou de staatsgeheimen hebben gekregen van een inmiddels aangehouden medewerkster van de AIVD. Eén van de documenten had betrekking op het functioneren van de dienst zelf. Die zou zich in 2002 en 2003, in de aanloop naar de Irakoorlog, hebben gebaseerd op onjuiste of onvolledige berichten van de Britse inlichtingendienst MI6. De AIVD rapporteerde hierdoor over massavernietigingswapens, die nooit in Irak werden aangetroffen.

Na publicatie hierover in De Telegraaf, eind maart, werd binnen de AIVD groot alarm geslagen. Om verder lekken van staatgeheimen te voorkomen, besloot de dienst al snel om de handel en wandel van verslaggeefster Van der Graaf uitvoerig in kaart te brengen. Dit leidde in juni, na een tweede publicatie, tot een politie-inval bij de journaliste, alsmede de arrestatie van de AIVD-medewerkster en haar partner, een voormalig employé van de dienst.

Advocaat Bitter merkte voor de rechtbank op dat de journaliste geen hoor en wederhoor heeft toegepast. Evenmin waarschuwde zij de AIVD voor de publicatie van een voor de staat mogelijk onwelgevallig artikel. Juist omdat zij wist dat de inhoud van de stukken staatsgeheim was, heeft zij, en met haar De Telegraaf, ’onnavolgbare risico’s’ genomen, zei Bitter. „De krant heeft zelf de afweging gemaakt dat de staatsveiligheid niet in het geding was. Dat kan niet. Alleen de AIVD kan die afweging maken.” De raadslieden van De Telegraaf vinden dat de AIVD zich had moeten beperken tot een intern onderzoek. „De journaliste was een non-target”, stelden zij.

De uitspraak is donderdag.