IJsland zoekt economische zekerheid bij Europese Unie

IJsland gaat toetreding aanvragen bij de Europese Unie. Wat ruim een jaar geleden nog ondenkbaar leek, is nu door de financiële crisis heel dichtbij gekomen. Drie dagen lang debatteerde de Althing, het IJslandse parlement, over de vraag of aansluiting bij de EU wenselijk is.

Buiten sloegen demonstranten op potten en pannen, om duidelijk te maken dat ze afzijdig willen blijven van Brussel. Maar gisteren stemden 33 parlementariërs voor de toetredingsaanvraag, net genoeg voor een meerderheid. Er waren 28 tegenstemmers en twee onthoudingen.

„Dit was waarschijnlijk de meest historische stemming in de geschiedenis van ons parlement”, zei een tevreden premier Johanna Sigurdardottir tegen persbureau Reuters. De sociaal-democrate is van plan binnen enkele dagen de aanvraag naar Brussel te sturen. Dan kunnen de EU-ministers van buitenlandse zaken later deze maand al overleggen.

Sigurdardottir verwacht dat de onderhandelingen wel een jaar of drie kunnen duren, ook al doet IJsland nu al mee aan veel EU-regelgeving. Daarna mogen de IJslanders zich in een referendum uitspreken over toetreding, en dat zal erom spannen.

Een meerderheid van de 320.000 inwoners is voor, volgens de peilingen, maar andere peilingen wijzen ook op de nodige twijfel.

De voordelen zijn duidelijk: meer economische stabiliteit, zeker als straks ook de euro wordt ingevoerd in IJsland. Die zekerheid kunnen de IJslanders goed gebruiken, want hun hele financiële systeem is in de crisis ingestort.

Aan de andere kant blijven veel IJslanders liever afzijdig van de politieke kant van de EU en vrezen zij politieke bemoeienis. Zeker als het gaat om de visserij, want met IJslands traditionele economische sector gaat het wel goed.

Minister van financiën Steingrimur Sigfusson, zelf links, groen en eurosceptisch, vatte de dubbele gevoelens mooi samen: „Je zou kunnen zeggen dat de IJslanders wel de euro willen, maar niet de EU.”