Slachtoffer heeft dader nodig

Het overlijden van Karst Tates na het drama in Apeldoorn kan de verwerking bij slachtoffers en nabestaanden bemoeilijken, zegt Stefan Bogaerts, hoogleraar victimologie (slachtofferwetenschap) in Tilburg.

De slachtoffers zullen op hun vragen geen antwoord krijgen. „Bijvoorbeeld: waarom moest hij onschuldige slachtoffers maken? Dat zijn vragen die bij de slachtoffers en ook bij ooggetuigen, die in wezen ook slachtoffer zijn, zullen opkomen. Waarom mijn vrouw? Mijn moeder? Mijn kind? Waarom koos hij de weg door het publiek?” Slachtoffers en omstanders zullen de komende weken nog vooral bezig zijn met hun eigen trauma en pijn, zegt psycholoog Bogaerts, die verbonden is aan het onderzoeksinstituut voor victimologie van de Universiteit Tilburg.

„Het merendeel is nog in shock. Op dit moment maakt het voor hen niet zo veel uit of de dader dood is of nog leeft. Pas als de stille verbijstering waarin zij nu verkeren, plaatsmaakt voor ontnuchtering, zullen de vragen komen. En helaas zal er geen rechtsgang zijn, die voor slachtoffers vaak louterend kan werken. Vergelding is voor slachtoffers erg belangrijk. We hebben dat ook gezien na de terreuraanslagen in de VS. Het feit dat er geen echte daders waren, heeft een negatief effect gehad op de verwerking bij slachtoffers.”

Ook Slachtofferhulp Nederland, dat donderdag en gisteren ruim honderd telefoontjes van ooggetuigen verwerkte, zegt dat het uitblijven van een rechtsgang moeilijk is voor slachtoffers. „Mensen hebben er behoefte aan dat er recht wordt gedaan, aan een bevestiging van het feit dat hen onrecht is aangedaan”, aldus een woordvoerster. „Vergelding is een fundamentele behoefte van het slachtoffer. De reactie van slachtoffers op het overlijden van de autobestuurder is ook per persoon verschillend. De één ziet het overlijden als een straf, de ander vindt dat hij daarmee zijn straf ontloopt.”