Aa-haa-haanbesteden

weblog Gisteren had, te midden van alle verkiezingenhectiek, het 4e PIANOo-congres plaats. PIANOo staat, denk ik, voor Professionele Inkoop en Aanbesteding voor de Nederlandse Overheid.. Overheidsorganisatie.

PIANOo is opgericht als expertisecentrum voor aanbestedende diensten. En dat betekent dan weer: de overheid die als klant diensten, werken en producten moet inkopen.

De afgelopen jaren heeft iedereen die regelmatig een krant opensloeg kunnen meebeleven wat een hel de wereld van het boodschappen doen door de overheid kan zijn. Vinden we aan de ene kant een, zij het beperkt, aantal ondernemers die, ondanks een stevige liberale inslag, pleit voor een welhaast communistische regie bij het uitdelen van overheidsopdrachten; aan onze andere kant is daar het team Verenigd Overheidsland – de gemeenten, provincies, Rijkswaterstaat en de departementen – dat juist pleit voor totale vrijheid voor de inkopers, en meer lef bij en dus vertrouwen in diezelfde inkopers. Men is het verre van eens – en het erge is dat er wel snel iets moet gebeuren. Want wat ging en gaat er veel mis als het om aanbestedingen gaat bij de overheid. Juridisering is het gevolg.

Ik ben tegen het vermarkten van publieke taken en dus tegen de intrede van zaken als aanbesteden in de zorg, het onderwijs, het openbaar vervoer, et cetera. Ook wil ik geen uitholling zien van de taken die de overheid zelf kan uitvoeren. Omdat een groep ambtenaren ook best een congres kan organiseren, en omdat expertise bij de overheid zelf over een aantal zaken aanwezig moet blijven. Maar waar ik helemaal voor ben is verstandig inkoopbeleid op die terreinen waarop de overheid gewoon ‘klant’ is – afnemer van bepaalde producten die de burger dienen. Gebouwen, straten, bruggen, rotondes. Computers, stoelen, ballpoints en catering. De lijst is schier oneindig. Voor dat deel van de aanbestedingskwestie geldt helaas dat er een heleboel niet is zoals het hoort te zijn. Het MKB valt namelijk te vaak buiten de boot.

Het MKB in Nederland is niet niks. We hebben het dan immers over ruim 99 % van alle bedrijven in Nederland. Dus als men zegt: het MKB komt bij over overheidsopdrachten niet aan de bak, dan betekent dat: 99% van de bedrijven in Nederland doet niet mee. En over hoe groot die markt is waarop 99% van onze bedrijven niet meedoet verschillen de meningen – maar iedereen is het erover eens dat het gaat om een bedrag tussen de 60 en 180 miljard Euro. Ik roep in herinnering: het stimuleringspakket van het Kabinet om de crisis te bestrijden met bijvoorbeeld overheidsopdrachten bedroeg zo’n 6 miljard. Tsja‿

Of het doel nu is het zo gunstig mogelijk zaken doen voor de overheid, omdat er gemeenschapsgeld wordt uitgegeven; of dat men meent met opdrachten innovatie te stimuleren; of als het doel alleen maar is dat we niet meer in Bouwfraudes terecht willen komen – dat maakt in feite niets uit. Want voor al die drie recepten, en er zijn er nog meer, is er één noodzakelijk ingrediënt. En dat is de kip met de gouden eieren – het MKB. Dat MOET mee kunnen doen.

Ik meende gisteren bij de ambtenaren die het congres bezochten het besef hiervan terdege te bespeuren‿