’Wees open over relatie arts en industrie’

Ziekenhuizen moeten de bijverdiensten van hun medisch specialisten bekend maken. Dat is informatie die patiënten behoren te weten.

Gezonde Scepsis, een initiatief van het Utrechtse Instituut voor verantwoord medicijngebruik, vraagt ziekenhuizen de relaties van artsen met de farmaceutische industrie te publiceren. Deze week zijn 250 brieven verstuurd aan de raden van bestuur van de Nederlandse ziekenhuizen.

Gezonde Scepsis hoopt dat de sector een Amerikaans voorbeeld volgt. Sinds vorig jaar publiceert het Cleveland ziekenhuis in de Amerikaanse staat Ohio op de eigen website (clevelandclinic.org) van iedere arts of hij of zij relaties heeft met farmaceutische firma’s. Alleen bijverdiensten van 5000 dollar of meer worden gemeld.

Het ziekenhuis besloot daartoe na een reeks schandalen waarbij stafleden betrokken waren. Enkele invloedrijke artsen van het Cleveland ziekenhuis kwamen in opspraak door krantenpublicaties over hun financiële verstrengelingen met de industrie.

In de brieven aan de ziekenhuizen vraagt dr. Martine van Eijk, programmamanager van Gezonde Scepsis, of er in de raden van bestuur wel eens is gesproken over transparantie of belangenverstrengeling. „Sponsoring kan de integriteit van beroepsbeoefenaren of het ziekenhuis ondermijnen.” Onlangs pleitte ook minister Klink in Trouw voor grotere transparantie. De bewindsman wil dat pillenfabrikanten bekend maken welke financiële banden ze hebben met artsen en medisch wetenschappers. De industrie zei geen bezwaar te hebben tegen meer openheid, maar dat vooral artsen een probleem hebben met transparantie.

Los van de brieven aan de ziekenhuizen, pleit Gezonde Scepsis ook bij de farmaceutische industrie om meer transparantie. Zestien grotere bedrijven kregen deze week verzoeken tot openheid over de artsen die in medische adviesraden voor geneesmiddelen zitten.

Farmaceutische bedrijven betalen dokters voor deelneming aan deze adviesraden, waarin niet alleen over medisch-wetenschappelijke zaken wordt gesproken, maar ook over commerciële onderwerpen zoals de marketing van nieuwe middelen.

De fabrikanten houden tot dusver geheim wie in de adviesraden zitten. Volgens eigen zeggen doen ze dat uit concurrentie-overwegingen en om privacyredenen. Volgens hen maken ook artsen liever niet bekend dat ze een adviseursrelatie hebben met farmaceutische bedrijven.

Gezonde Scepsis wil weten wie in de adviesraden zitten van zo’n vijftig veel voorgeschreven geneesmiddelen tegen onder meer te hoog cholesterol, diabetes en osteoporose. „Door transparant te zijn over banden van medisch deskundigen met de industrie, kunnen gebruikers van geneesmiddelen zelf afwegen of die relaties relevant zijn”, aldus Van Eijk.