PvdA kiest voor confrontatie om JSF

DEN HAAG (ANP) - De weigering van coalitiepartij PvdA om in te stemmen met de aanschaf van twee testtoestellen van gevechtsvliegtuig de Joint Strike Fighter (JSF) doet de spanning in de regeringscoalitie flink stijgen. Onduidelijk is nog hoe de patstelling doorbroken kan worden.

Woensdag besloot de PvdA nu niet akkoord te gaan met de aankoop van de twee JSF-testtoestellen omdat ze er nog niet van overtuigd is dat dit gevechtsvliegtuig de beste opvolger is van de huidige F-16. Het kabinet wil nog deze maand een handtekening zetten voor het eerste toestel en wordt daarbij gesteund door coalitiepartijen CDA en ChristenUnie. De Tweede Kamer praat nog tot woensdagavond laat over de JSF.

De afwijzing door de PvdA leverde meteen ontevreden reacties op binnen de coalitie. Volgens staatssecretaris Jack de Vries (Defensie) is de aanschaf van de testtoestellen van belang voor Nederland en de werkgelegenheid. Hij betitelde de houding van coalitiepartner PvdA als onverstandig. De Vries waarschuwde dat Nederland zich een onbetrouwbare partner van het JSF-programma toont als het besluit geen testtoestellen te kopen. ,,Als je je halverwege het project terugtrekt, komen die orders echt niet'', zei hij over de opdrachten die Nederlandse bedrijven kunnen binnenhalen voor de JSF. Minister Maria van der Hoeven (Economische Zaken) waarschuwde dat een afwijzing heel slecht zou zijn voor Nederland.

Geen keuze

PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer wil juist voorkomen dat Nederland door de aankoop nu van twee testtoestellen ,,in een miljardenproject wordt gezogen waarvan later blijkt dat het niet verantwoord was''. Volgens haar is er op basis van de huidige vergelijking van kandidaten voor de opvolging van de F-16 geen goede keuze te maken. De PvdA wil wel dat Nederland betrokken blijft bij het ontwikkelingsproject van de JSF, wat orders voor het bedrijfsleven en werkgelegenheid oplevert. Volgens Hamer is het nu aan De Vries om uit te zoeken wat daartoe de mogelijkheden zijn, zonder nu tot aanschaf van de testtoestellen te besluiten.

In het regeerakkoord is opgenomen dat het kabinet in 2010 een definitieve keuze maakt voor de opvolging van de F-16. Dit jaar zou een besluit vallen over de aanschaf van de testtoestellen. Volgens Hamer is in het regeerakkoord alleen afgesproken dat er een besluit moest vallen, niet welk besluit. Ook was er volgens haar in de kabinetsbrief van januari meer dan daarvoor een koppeling gelegd tussen de testtoestellen en de definitieve keuze voor de opvolger van de F-16.

Hamer zei niet uit te zijn op een crisis in de coalitie. Duidelijk is wel dat het PvdA-standpunt tot grote onvrede bij de coalitiegenoten leidt. Coalitiegenoot CDA steunt De Vries en de ChristenUnie wil in elk geval nu een testtoestel kopen. Volgens CDA-Tweede Kamerlid Raymond Knops koerst ons land af op een nieuw Fokkerdrama als nu de stekker uit het JSF-project getrokken wordt, net nu alle investeringen hun vruchten beginnen af te werpen.