Eenzaam in gezelschap

Beste Beatrijs,Vorige week waren mijn vrouw en ik bij kennissen op bezoek voor een avondje. Aan het begin gaat het prima zoals altijd. Fijne mensen, bij wie ik me opgenomen voel in een warme sfeer van gezelligheid.

Maar zonder waarneembare overgang gebeurt er iets ongrijpbaars. De drukste praters krijgen de overhand en zij gaan de inhoud van de groepsgesprekken bepalen. Rustige en bescheiden mensen worden in een isolement gemanoeuvreerd. En dat overkomt mij altijd. Soms begin ik wel eens iets te vertellen, maar binnen twee zinnen wordt er luidruchtig overheen gepraat en voel ik de zinloosheid van het af willen maken van mijn verhaal. Naar niemand wordt écht geluisterd. De mensen die even stil zijn, staan eigenlijk alweer in de startblokken om weer een eigen verhaal te gaan spuien. En zodra die op gang is, komt de volgende er alweer overheen: ’Ja, maar bij mij thuis’ of ’Wat ik heb meegemaakt...’ Iemand uit laten praten is er niet bij. Tijdens zo’n kakofonie van door elkaar heen geklets wil ik ineens weg. Dan heb ik een enorme behoefte aan stilte en voel ik weerzin tegen het gezelschap. Ik ga trouwens nooit halverwege weg. Ik zit het altijd uit en zeg bij het afscheid: ’Bedankt voor de gezellige avond’.Met mijn vrouw kan ik dit niet bespreken, want zij is zelf een van de hoofdrolspelers. Is het vreemd om je eenzaam te voelen te midden van bekenden? En wat doe je daar aan?

Eenzaam in gezelschap

Uw ervaring zal veel mensen bekend voorkomen, al maakt dat het gevoel er maar zo’n beetje bij te bungelen niet minder pijnlijk. Het zijn altijd dezelfde aandachtsjunkies die het toneel domineren met hun ellebogenwerk en de andere aanwezigen reduceren tot zwijgende ja-knikkers. Bij centraal gevoerde groepsgesprekken is deze rolverdeling bijna onvermijdelijk. Er zou een voorzitter aan te pas moeten komen om de spreek- en luistertijd eerlijker te verdelen. Veel reden om jaloers te zijn op de conversatiehaantjes m/v is er trouwens niet, want ook zij worden steeds onderbroken door concurrenten. Er bestaat geen schaarser goed dan aandacht en mensen gaan tot het uiterste om dit voor zichzelf te verwerven. Voor u zou het een oplossing kunnen zijn om uzelf af te wenden van het groepsgesprek of wat daar voor doorgaat, en proberen een tweegesprek te voeren met een andere zwijger. Decentraliseren dus. Hoe groter het gezelschap, hoe makkelijker het uiteenvalt in kleine groepjes. In een groter gezelschap kunnen mensen eenvoudig van positie wisselen, ergens anders een stoel aanschuiven en een eigen initiatief in de conversatie ontplooien. Maar als u met een overzichtelijke groep op gefixeerde plaatsen in een kring zit, dan kunt u geen kant op. Zo zult u altijd ten onder gaan in het verbale geweld van degenen die alleen zichzelf willen horen praten, onder wie kennelijk ook uw vrouw. Misschien moet u zich wat vaker onttrekken aan dit soort bijeenkomsten en uw vrouw alleen laten gaan. U kunt uw gezelligheid beter zoeken in gesprekken met een of twee anderen. Liefst mensen met wie u een en ander gemeenschappelijk hebt: vrienden bijvoorbeeld.

Beste Beatrijs,

Een verjaardag in het gezin vieren wij altijd op de dag zelf vanaf 15.00 uur ’s middags. Dit om nichtjes en neefjes, vriendjes en vriendinnetjes de kans te geven met elkaar te spelen. Sommigen komen vroeg, anderen laat, allemaal prima. Ik zorg altijd voor een maaltijd. Wat mij ergert, is als mensen beginnen te eten voordat ik aan tafel zit. Ik moet soms een paar keer heen en weer lopen. Is het echt te veel gevraagd even te wachten? Kan ik daar iets van zeggen? Vriendelijk?

Niet wachten op de gastvrouw

Wel zeker kunt u hier iets van zeggen! Niet als correctie achteraf, maar als wenk van tevoren: ’Jongens, even wachten met eten tot iedereen aan tafel zit, alsjeblieft!’ Het is des te makkelijker om dit te zeggen omdat er allerlei kinderen aanwezig zijn. U spreekt dan zogenaamd tot de kinderen aan tafel, maar in een moeite door houdt u ook de volwassenen bij de les. U kunt ook met uw man (indien aanwezig) afspreken dat hij het gezelschap aanmaant om zich in te tomen, wanneer ze zich op de lekkernijen dreigen te storten.

Beste Beatrijs,

In onze familie stellen we altijd met elkaar een bijdrage vast voor een gemeenschappelijk cadeau aan broers en zussen bij verjaardagen of jubilea. Na vele jaren van alleen zijn heeft onze schoonzus, bepaald niet onbemiddeld, besloten haar bijdrage te halveren met als argument dat ze weduwe is. Misschien ligt er in wezen een andere reden aan ten grondslag? Wij vinden dat onze overleden broer/ zwager hiermee als het ware wordt vergeten en dat doet ons pijn. Voor ons horen hij en zij nog altijd bij de familie. Natuurlijk beslist onze schoonzus zelf wat ze bijdraagt, maar is onze zienswijze te verdedigen?

Betalen voor twee

Uw schoonzuster is al jaren weduwe. De andere broers en zusters hebben dus nog wel hun wederhelft. Voor de hand ligt dat uw schoonzuster de helft betaalt van wat andere stellen bijdragen aan gemeenschappelijk cadeaus. Er is geen reden dat zij ook het aandeel van haar overleden man zou moeten betalen. Of uw schoonzuster wel of niet bemiddeld is, doet niet ter zake. Uit het feit dat uw schoonzuster nog steeds verjaardagen en andere festiviteiten bezoekt van de familie van haar overleden man blijkt al voldoende dat uw overleden broer/ zwager niet wordt vergeten. Noch door haar, noch door de rest van de familie. Zij hoeft de gedachtenis van haar man niet te bewijzen door zijn aandeel in de cadeaukosten te betalen, want hij is er niet meer. Tenslotte komt de familie op de dag die eens de verjaardag van betreurde overledene was of op de dag dat hij zijn zoveelste huwelijksjubileum zou hebben gevierd ook niet bij de verweduwde schoonzuster langs met een gemeenschappelijk cadeau ter felicitatie.

Vragen over de omgang met buren, collega’s, familie, vrienden en kinderen kunt u sturen naar: Trouw, Beste Beatrijs, Postbus 859,1000 AW Amsterdam. U kunt uw vraag ook elektronisch indienen via www.trouw.nl/beatrijs of via beste@beatrijs.com Het archief van deze rubriek is te vinden op www.beatrijs.com