’Liegen valt erg mee op vriendensites’

We maken sneller vrienden op internet dan in het echt. Communicatiewetenschapper Marjolijn Antheunis (31) promoveerde op dit thema.

Je hebt zelf 132 vrienden op Hyves, en nul op de professionele netwerksite LinkedIn. Ben je een online vriendenmaker?

„Absoluut niet. Ik heb mijn echte vrienden het laatste half jaar al chronisch verwaarloosd. Voor actief zijn op netwerksites heb ik geen tijd. Ik heb mijn Hyvesprofiel wel door mijn werk. Ik begon met onderzoek naar het chatprogramma MSN toen Hyves steeds populairder werd. Het verschil was theoretisch interessant. Op MSN hebben mensen alleen tekst en een foto om een oordeel over iemand te vellen. Op Hyves zien ze foto’s, filmpjes, vrienden van mensen, en veel krabbels (boodschapjes) van anderen waaruit ze informatie over die persoon kunnen afleiden. Dat beïnvloedt de aantrekkingskracht op internet.”

Contact leggen op internet is als tasten in het duister. Hoe kan het dat een contact toch sneller een vriendschap wordt?

„Als je minder non-verbale informatie hebt, ga je meer directe vragen stellen. In mijn kamer hangt een muziekposter, mijn bureau is rommelig. Je ziet dus van welke muziek ik houd en dat ik chaotisch ben. Op internet moet je dat soort dingen vragen. Die interesse vleit de ander, zo blijkt. Die vertrouwt jou vervolgens meer persoonlijke verhalen toe, en dat vleit jou weer. Zo vinden mensen elkaar op internet sneller aardig.”

Zelfs elkaar zien via een webcam blijkt niet uit te maken.

„Je ziet hoe iemand eruit ziet, van gezicht en bovenlijf, en ziet de kamer. Toch mis je nog veel randinformatie. Ontmoet je iemand in een kroeg, dan zegt de keuze voor die kroeg al iets. Je hoort iemands stemgeluid goed en leest aan kledingstijl, manier van lopen en gedrag onder vrienden alweer veel af. En geur speelt mee. Dat heb je allemaal niet via webcam. De sterkere online aantrekkingskracht blijft dus gelden.”

Vroeg of laat willen ’online vrienden’ elkaar echt ontmoeten.

„Vriendschap die online is ontstaan en overgaat op offline, blijkt even goed en diep te zijn als gewoon ontstane vriendschappen. Mensen zouden elkaar bellen bij persoonlijke problemen en vinden het prettig bij elkaar in de buurt te zijn, net als gewone vrienden. De overgang kan even raar zijn. Mensen hebben zich via internet een beeld gevormd van iemand, en dat vormt de bril waardoor ze die ander bekijken. Toch blijken kleine verschillen in het echt niet veel uit te maken.”

Op internet kun je een rol spelen. Vergeven ze elkaar hun eerdere leugens?

„Het liegen valt erg mee op sociale netwerksites. De waarheid wordt een beetje ’uitgerekt’. Mensen zeggen hooguit dat ze wat langer zijn en minder wegen. Grovere leugens kunnen door vrienden worden ontmaskerd, en niemand wil gezien worden als een leugenaar.”