’PvdA-kiezers konden te makkelijk alle kanten uit’

Geert Wilders voorspelde en wenste twee à drie zetels. Het werden er vier, en voor Wilders ook belangrijk: het werden er meer dan de VVD. De PvdA was de grootste verliezer.

„Fantastisch. En dit is nog maar het begin. We worden nog veel groter.” De partijleider van de PVV, Geert Wilders, is zielsgelukkig dat hij met de uitslag van gisteravond de tweede partij van Nederland is geworden.

„Er is weer hoop voor het volk. Eindelijk. Na de Fortuynrevolte is er weer hoop”, reageerde Kamerlid Hero Brinkman. Het gaat bij de meeste PVV-Kamerleden vooral om het aandeel stemmen, en niet zozeer om waar ze zijn weggehaald.

De PVV is niet langer alleen maar groot in peilingen. De wens is om bij de volgende verkiezingen de grootste partij te worden. PVV-Kamerlid Dion Graus: „Voor Geert is het belangrijk dat we groter dan de VVD zijn. Hij is daar zo naar behandeld, verguisd en verketterd. Maar voor ons maakt dat niet uit.”

Kamerlid Teun van Dijck: „Met het oog op de toekomst is het zelfs fijn als de VVD wat meer haar best gaat doen. Ze moeten Pechtold eens gaan aanpakken, in plaats van ons.”

De fractievoorzitter van D66, Alexander Pechtold, constateert echter fijntjes dat van de 25 zetels slechts acht bij het nee-kamp terechtkomen. „En dat is de grootste overwinning van vandaag.” De conclusie van D66-Kamerlid Boris van der Ham is dat de duidelijke partijen hebben gewonnen. „Het negativisme van Wilders en het positivisme van ons.”

Bij de grootste verliezer van gisteravond waren ze ’zwaar teleurgesteld’, maar de PvdA-politici toonden zich eendrachtig in hun analyse: hun partij had in de afgelopen campagne nu eenmaal een lastig verhaal uit te leggen.

PvdA-staatssecretaris Frans Timmermans van Europese Zaken: „De grote winst van de PVV is jammer genoeg een feit, maar kijk ook eens naar D66, dat een pro-Europa campagne voerde. Door die scheiding tussen tegenstanders en voorstanders is het debat over Europa meer gepolariseerd en daarmee meer politiek. Misschien is dat winst. Maar het valt niet mee voor de middenpartijen om dan hun genuanceerde verhaal over het voetlicht te krijgen.”

Minister Bert Koenders van ontwikkelingssamenwerking vindt ook dat het ’gebalanceerde verhaal’ van zijn PvdA over Europa moeilijk is uit te leggen. „Het gaat meer over voor of tegen Europa dan over wat je als partij wilt doen in Europa”. Kamerlid Pierre Heijnen: „Onze kiezers konden makkelijk alle kanten uit, terwijl wij stonden uit te leggen hoe we Europa een tikje socialer probeerden te maken. Een lastig verhaal.”

Als derde partij bij de verkiezingen hoopten de sociaal-democraten er dan maar op dat hun zwevende kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgend weer komen terugwaaien. GroenLinks-partijleider Femke Halsema was tevreden over het vasthouden van de huidige twee eurozetels, maar was vooral blij dat haar partij nu iets groter is geworden dan de SP.