PVV laat zien meer dan eendagsvlieg te zijn

De PVV is een eendagsvlieg, meent D66-prominent Laurens-Jan Brinkhorst. Dat valt te bezien nu de partij, ondanks de lage opkomst, zo’n winst boekte.

De opmars van de Partij voor de Vrijheid (PVV) van Geert Wilders in het Europees Parlement is des te indrukwekkender als het opkomstpercentage van de verkiezingen van gisteren in de beschouwingen betrokken wordt. Wilders bewees dat hij niet afhankelijk is van een massale stembusgang.

De PVV komt in het nieuwe Europese Parlement binnenstormen met vier leden. Dat is ongekend voor een partij die nog niet vertegenwoordigd was. Forse winst voor Wilders en de zijnen viel te verwachten. Analisten twijfelden in de aanloop naar de verkiezingen over de exacte omvang van die winst. De veronderstelling was dat de PVV, meer dan andere partijen, kiezers aanspreekt die niet onmiddellijk de gang naar de stembus zouden maken. Maar met een opkomst van rond de veertig procent, zou vanuit die redenering mogen worden verwacht dat de PVV daar last van zou hebben.

Wilders en Barry Madlener, de PVV-lijsttrekker voor de verkiezingen voor het Europees Parlement, bewezen gisteren echter dat de partij zoveel potentie heeft dat de opkomst niet meteen doorslaggevend is voor de uitslag van de PVV.

Deze trend werd voorspeld door het Kieskompas van Trouw. Uit deze stemwijzer bleek de PVV de trouwste aanhang te hebben. Kwam iemand wat standpunten betreft in de buurt van de partij, dan werd ook massaal bevestigd dat de stem naar de PVV zou gaan.

Bij een grote verliezer als de PvdA was dat anders. Veel mensen, die in de buurt van de standpunten van de sociaal-democraten uitkwamen, gaven aan liever te stemmen op een andere, opvallend genoeg, veel meer uitgesproken pro-Europese partij als D66 of GroenLinks.

De PVV is een eendagsvlieg, stelde oud-prominent van D66 Laurens-Jan Brinkhorst gisteravond na het bekend worden van de eerste prognoses. Op grond van de uitslag kan hij dat vooralsnog niet volhouden.

Wilders heeft het door hem gestelde doel, bij deze verkiezingen groter worden dan de VVD, ruimschoots gehaald. Tegelijkertijd kan bij de liberalen enigszins opgelucht adem worden gehaald. Het door velen voorspelde megaverlies voor partijleider Mark Rutte en lijsttrekker Hans van Baalen bleef immers uit.

De echte grote verliezer was gisteren de PvdA. De partij voerde onder leiding van lijsttrekker Thijs Berman een inhoudelijke, maar kritische campagne. Berman probeerde de kiezer duidelijk te maken dat Europa de toekomst is van Nederland, maar tegelijkertijd had hij felle kritiek op de Europese commissie onder leiding van voorzitter Barroso.

Kennelijk was de boodschap voor de traditionele PvdA-aanhang niet duidelijk. De winst van uitgesproken pro-Europese partijen als GroenLinks en D66 valt daar uit te verklaren, terwijl ook te verwachten valt dat een deel van de aanhang naar Wilders ging.