Tips: hoe bereid ik mijn examen voor?

De eindexamens staan voor de deur. Wie nu nog niet begonnen is met leren, krijgt het waarschijnlijk lastig. Maar het is nog niet te laat voor een flinke eindsprint. Een aantal tips om optimaal te presteren.

Helpt het om op de dag van tevoren nog keihard te gaan stampen?

Hoewel leraren en ouders er niet blij mee zullen zijn: de dagen voor de examens nog keihard stampen werkt. „Tenminste, als je enige doel is de dag erop een 8 te halen”, nuanceert Jaap Murre, hoogleraar theoretische neuropsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. „Je zal die stof daarna wel weer snel vergeten. Dus voor de lange termijn is het beter om elke dag een half uurtje te leren in plaats van alles in één dag te proppen.”

Overigens is het bij vakken als wiskunde en natuurkunde moeilijker om alles op het laatste moment te doen, waarschuwt Murre. „Die bouw je langzaam op. Maar een boek leren, zoals bij geschiedenis bijvoorbeeld, kan heel goed.”

Toch heeft het geen zin om een uur voor je examen nog in de boeken te duiken.

Murre: „Wat er dan gebeurt is het volgende: je slaat die informatie wel op, maar je kan daarna moeilijker bij de andere dingen die je geleerd hebt. Die worden als het ware verdrongen.” Uiteindelijk doet leren op het allerlaatste moment dus meer kwaad dan goed.

Wat moet je doen als je gewoon niet zo goed bent in leren?

Sommige mensen kunnen goed leren, en onthouden alles als ze het een keer doorlezen. Voor de meesten is dat echter niet weggelegd. Volgens Murre moet je, als je niet goed kunt leren, slím leren. „Leerlingen gaan vaak woordjes of jaartallen tien keer hardop voorlezen. Maar de hersenen stompen snel af. Daarom moet je iets creatiefs doen met de stof.

Bij woordjes leren helpt het bijvoorbeeld om een lastig woord in stukjes te breken. Neem bijvoorbeeld het Engelse specificity. Verdeel dat in spec, fic en ty en bedenk bij ieder gedeelte een plaatje. Bij spec denk ik aan spam, bij fic aan een vis en bij ty aan thee. Het slaat nergens op, maar het leren heeft zo veel meer effect.”

Het aloude ezelsbruggetje dus.

„Ja. Maar maak wel je eigen ezelsbruggetjes. Wat voor een ander goed werkt, hoeft voor jou niet aan te slaan.”

Is het slim om tot diep in de nacht door te leren?

„Als je lang doorleert krijg je weinig slaap. En bij weinig slaap gaan de leerprestaties aanzienlijk achteruit. Je loopt tegen een plafond op, je hersenen zijn te actief. Als je in slaap valt worden ze als het ware opnieuw opgestart.

Andersom werkt het zo dat als je nu iets leert en daarna gaat slapen, de stof beter wordt opgeslagen. Dat werkt al na een half uurtje. Dus het kan nuttig zijn om, als je een hele dag gaat leren, 's middags een uurtje in bed te liggen. En dan kun je ’s avonds best wat later naar bed.”