'Suu Kyi vervolgd om bezoek Amerikaan’

De Burmese oppositieleider Aung San Suu Kyi is aangeklaagd wegens overtreding van de regels van haar huisarrest. De aanklacht heeft te maken met een illegaal bezoek van een Amerikaan die vorige week stiekem naar haar villa zwom. Dat hebben Suu Kyi’s advocaten laten weten.

Ooggetuigen meldden dat Suu Kyi door de politie werd opgehaald uit haar huis in de voormalige hoofdstad Rangoon. Ze is naar de beruchte Insein-gevangenis gebracht, waar alle zaken tegen dissidenten in het door een militaire junta geregeerde Burma worden afgewikkeld. De 63-jarige winnares van de Nobelprijs voor de Vrede zou worden vervolgd omdat ze zich niet heeft gehouden aan de regels voor haar huisarrest. Het is Suu Kyi niet toegestaan om zonder overleg met de autoriteiten mensen in haar huis te ontvangen.

Het proces tegen haar begint komende maandag. Suu Kyi kan tussen de drie en vijf jaar gevangenisstraf krijgen, zei een van haar advocaten, Hla Myo Myint. Naast Suu Kyi worden ook de twee vrouwelijke personeelsleden die bij haar in huis wonen vervolgd, evenals de Amerikaanse zwemmer, John William Yettaw.

Hij wordt naar verluidt aangeklaagd voor overtreding van de immigratiewet en het betreden van een verboden zone. Op deze vergrijpen staan gevangenisstraffen van respectievelijk een en vijf jaar. Mogelijk wordt hem ook het „aanzetten tot een wetsovertreding” ten laste gelegd.

De 53-jarige Yettaw uit de staat Missouri zwom vorige week het Inya-meer over waaraan het huis van de oppositieleidster is gelegen. Hij zou er twee dagen hebben verbleven, maar werd opgepakt toen hij terugzwom. De villa van Suu Kyi wordt zwaar bewaakt door militairen.

Over zijn motief is weinig bekend. Hij zou een voormalige Vietnamveteraan zijn, psychologie studeren, maar geen politieke motieven hebben. Suu Kyi’s belangrijkste advocaat Kyi Win zei dat Yettaw ook vorig jaar al een poging had gedaan om bij Suu Kyi’s villa te komen, maar zich toen nog had laten wegsturen.

Volgens Kyi Win had de oppositieleidster Yettaw ook ditmaal niet uitgenodigd en heeft zij hem dringend verzocht te vertrekken, wat hij niet deed. Tijdens de rechtszaak zal Suu Kyi’s verdediging aanvoeren dat zij niet verantwoordelijk kan worden gesteld voor iemand die plotseling en onuitgenodigd op haar stoep staat.

De actie van de Amerikaan komt op een uiterst ongelukkig moment. Op 27 mei zou het huisarrest van Suu Kyi zijn afgelopen, en de generaals hadden maar weinig argumenten om haar detentie te verlengen. Het ziet ernaar uit dat Yettaw hen die met zijn actie heeft gegeven. „Iedereen is erg kwaad op deze ellendige Amerikaan. Hij is een dwaas”, aldus advocaat Kyi Win.

Verdere opsluiting van Suu Kyi zou de junta goed uitkomen. De generaals, die al sinds 1962 een schrikbewind voeren, willen volgend jaar verkiezingen houden in een poging Burma een democratisch imago te geven. Maar deelname van de populaire oppositieleidster en haar partij de Nationale Liga voor Democratie (NLD), zou de positie van de junta ernstig kunnen ondermijnen. De NLD behaalde tijdens de laatste verkiezingen in 1990 een klinkende overwinning, maar die werd door het leger genegeerd.

Oppositieleidster Aung San Suu Kyi heeft sindsdien meer dan dertien jaar onder huisarrest gestaan, zonder vorm van proces. Afgelopen week meldde haar partij dat ze gezondheidsproblemen heeft. Ze leed aan lage bloeddruk en uitdroging. Haar toestand verbeterde nadat ze een infuus had gekregen.