Cleopatra biedt tijdloze intrige

Na eeuwen zoeken zeggen archeologen in Egypte de tombe van de legendarische Egyptische koningin Cleopatra en haar geliefde Marcus Antonius te hebben ontdekt.

Broederstrijd, liefde en zelfmoord; het verhaal van Cleopatra en Marcus Antonius is een tijdloze intrige. Met de vondst van het graf van het paar lijkt het laatste hoofdstuk in het veelvuldig verfilmde en geromantiseerde epos dichtbij. En dat verkoopt.

De opgraving van een handjevol munten, tien mummies en een masker brengt na een eeuwenlange zoektocht eindelijk duidelijkheid over de laatste rustplaats van de legendarische koningin van Egypte en de Romeinse generaal. Althans dat beweert Egyptoloog en archeoloog Zahi Hawass, het hoofd van de Raad voor Oudheden in Egypte, die de romantiek rond het meer dan tweeduizend jaar oude epos inzet om Egypte op de kaart te zetten.

Hawass noemt het al voorzichtig ’de vondst van de eeuw’, geheel conform zijn talent om de media te bespelen, en maakt net zo makkelijk de vergelijking met de ontdekking van de graftombe van Toetanchamon in 1922. Zijn collega’s, onder wie de Dominicaanse archeologen die verantwoordelijk zijn voor de opgraving, zijn voorzichtiger in hun uitspraken dan Hawass, die tot frustratie van veel vakgenoten ’er altijd met de eer vandoor gaat’, aldus een Egyptische archeoloog die niet met zijn naam in de krant wil. Maar deze keer zou hij best gelijk kunnen hebben, bevestigt de archeoloog, verwijzend naar het bewijsmateriaal.

De munten met de afbeelding van de Egyptische koningin (wier legendarische schoonheid de afgelopen jaren in twijfel werd getrokken, maar die door de munten wordt bevestigd) en het masker (waarvan de spleet in de kin het vermoeden wekt dat deze aan Antonius zou toebehoren) zijn niet de enige aanwijzingen dat het graf aan hen toebehoort. „De locatie, de aan de godin Isis gewijde tempel van Toposiris Magna in de buurt van Alexandrië, is ook logisch”, gaat de archeoloog verder. „Het was de heiligste tempel in die tijd. We hebben altijd al vermoed dat het graf in de buurt moest liggen.”

Na de verloren slag bij Actium (31 voor Christus) – een gevolg van de machtsstrijd na de dood van Julius Caesar, met wie Cleopatra ooit een verhouding had – pleegde het stel zelfmoord om uit handen van de Romeinen te blijven. Antonius gebruikte zijn zwaard, Cleopatra liet zich bijten door een giftige slang. De heilige locatie van het graf zou volgens Hawass de beste manier zijn geweest om schending te voorkomen.

De vondst van tien mummies in graven rondom de tempel is misschien wel de meest essentiële aanwijzing dat er een belangrijk persoon onder de resten van de tempel ligt. Net als in Faraonische tijden liet een koning zich omringen door de graven van edelen. De aanwezigheid van de tombes brachten Hawass ertoe een radarscan te maken van de tempel, waarbij enkele kamers en een gangenstelsel onder de tempel werden blootgelegd.

Wat men daar zal aantreffen, blijft nog een paar maanden spannend. De opgravingen moeten op zich laten wachten, niet alleen vanwege de verzengende hitte maar ook omdat de tempel in de buurt van het zomerverblijf van de Egyptische president Mubarak ligt.

Deze week zal een volgende scan echter uitsluitsel moeten geven of het graf daadwerkelijk toebehoort aan Cleopatra. Haar dood betekende het einde van de Grieks-Ptolomeïsche dynastie in Egypte, maar zou tevens het tijdperk van Hawass in Egypte kunnen bevestigen.