Fiat snapt ellende Chrysler maar al te goed

Ooit was Fiat zelf een noodlijdend autoconcern. Nu nemen de Italianen een van de grootste fabrikanten ter wereld over. Hoe kan dat?

De top van Chrysler is gewaarschuwd. Als het aan topman Sergio Marchionne van Fiat ligt, wordt het hele management straks ontslagen.

Het is typerend voor de stijl van Marchionne, topman van het Italiaanse automerk. Donderdag ondertekende hij een overeenkomst met het noodlijdende Chrysler. Fiat krijgt 20 procent van de aandelen.

De ellende die Chrysler nu meemaakt, begrijpt Marchionne als geen ander. Sterker nog: hij kickt erop. Toen hij in 2004 aan de macht kwam bij Fiat stond het bedrijf er beroerd voor. Het concern werd slecht geleid en had een enorme schuldenlast. De fabrieken en de auto’s zelf waren sterk verouderd. Vakbonden werkten het bedrijf constant tegen. Fiat gold als even noodlijdend als Chrysler nu.

Marchionne gooide het roer binnen het bedrijf compleet om. De topman – die niet van strakke elegante pakken houdt, maar vormloze truien draagt – ging pragmatisch te werk. Hij ontsloeg in zestig dagen de top. Compromissen waren niet mogelijk. Het gebeurde zoals hij het in zijn hoofd had.

Marchionne verdedigde: „De oude top vertegenwoordigde een stijl die ver weg stond van een bedrijf dat opereert in een moderne markteconomie.” Marchionne stelde een jonge directie aan die gewend was open en snel te communiceren. De productietijd voor nieuwe auto’s werd ingekort van 26 naar 18 maanden.

De nieuwe koers had succes. De nieuwe Fiat 500 kwam in 2007 op de markt en werd ontvangen als moderne stadsauto in retrostijl, die de wederopstanding van Fiat vertegenwoordigde.

Het is niet ondenkbaar dat Marchionne op dezelfde manier te werk zal gaan bij het net ingelijfde Chrysler. De Italiaanse topman heeft al aangekondigd de raad van bestuur te willen vervangen, inclusief topman Bob Nardelli. Drie van de negen bestuurders in het nieuwe Italiaans-Amerikaanse concern zullen afkomstig zijn van Fiat.

Het blijft de vraag waarom Fiat, dat zichzelf net van de ondergang heeft gered, zijn vingers zou willen branden aan een noodlijdend Amerikaans concern en zich wil begeven op een volstrekt onbekende automarkt.

Een aantal antwoorden dient zich aan. Zo zeggen kenners dat Marchionne toe is aan een nieuwe uitdaging. Daar past ook het voornemen van Fiat bij om het Duitse Opel over te nemen. Volgens Marchionne een perfecte partner binnen Europa.

Daarnaast ziet Fiat mogelijkheden op de Amerikaanse automarkt, juist omdat de Italianen daar nauwelijks actief zijn. Het concern hoopt daar door de beschikbare kennis over kleine modellen voet aan de grond te krijgen. Een nieuwe kans, want Amerikanen reden tot voor kort bij voorkeur in grote auto’s.

En Fiat heeft met de overeenkomst financieel gezien weinig te verliezen. De aandelen die het in handen krijgt, worden niet contant betaald. Chrysler is tenslotte amper iets waard. Fiat, dat zelf een schuld van 6,6 miljard euro heeft, betaalt uit in de vorm van kennis. Wel belooft het een lening van 1 miljard euro.

In Italië is de Fiat-Chrysler-deal bejubeld. Italiaanse kranten kopten: ’Turijn triomfeert in Amerika’ en ’Detroit is een provincie van Turijn geworden’.