JSF al sinds begin omstreden in Nederland

DEN HAAG (ANP) - Nederland doet sinds 2002 mee aan de ontwikkeling van de Amerikaanse Joint Strike Fighter (JSF/F-35). Het kabinet wil in april twee testtoestellen kopen. De Tweede Kamer velt daar woensdag een oordeel over. Een definitieve keuze voor de opvolger van de huidige F-16 is volgens het regeerakkoord voorzien in 2010. Een overzicht van wat Nederland wil en wat de JSF zou kosten.

Aantal:

Defensie vindt de JSF van het Amerikaanse bedrijf Lockheed Martin het beste nieuwe gevechtstoestel en wil er 85 aanschaffen, inclusief de twee testtoestellen. Grootste afnemer wordt de Amerikaanse luchtmacht, die er 2443 wil. Daarnaast overwegen andere partnerlanden er nog eens honderden te kopen en zullen andere landen naar schatting ook nog meer dan duizend exemplaren kopen.

Levering:

De hypermoderne jachtvliegtuigen moeten in fases worden geleverd tussen 2012 en 2023. In 2011 en 2012 gaat het om twee testexemplaren, die niet in Nederland maar in de VS worden getest. Vanaf die periode kunnen 32 mensen worden opgeleid, onder wie vijf vliegers.

Stuksprijs:

De kosten per toestel blijven onzeker in het miljardenproject, omdat die afhangen van de ontwikkeling en de aantallen die worden geproduceerd. Vooralsnog kost het goedkoopste toestel - waar Nederland op aanstuurt - volgens Defensie 49,5 miljoen euro per stuk. In 2002 ging Defensie nog uit van een kale stuksprijs van 36 miljoen euro. Voor de aanschaf is ruim 6,1 miljard euro gereserveerd.

Investeringen:

In de eerste zogenoemde SDD-fase, die loopt van 2002 tot en met 2012, investeert Nederland ruim 790 miljoen euro in de JSF. Het bedrijfsleven krijgt door de deelname opdrachten toegewezen. De ondernemingen moeten wegens dat profijt wel een deel van hun JSF-omzet terugbetalen aan de Staat. De bedrijven en Economische Zaken verschillen van mening over dat percentage en wachten arbitrage af. Eind vorig jaar had de Nederlandse industrie 763 miljoen euro aan orders binnen.

Politiek:

In de Tweede Kamer zijn het CDA en de VVD altijd de grootste voorstanders van de JSF geweest. Dat zijn ze nog steeds. De PvdA was als oppositiepartij fel tegen deelname en twijfelt als coalitiepartij nog altijd of het toestel de beste keus is voor de beste prijs. Woensdag besloot de fractie nu niet in te stemmen met de aanschaf van testtoestellen. De ChristenUnie is als kleinste regeringsfractie ook nog niet echt overtuigd. Verklaard tegenstanders van de JSF zijn de SP, PVV en GroenLinks.