Thuis feesten is het nieuwe uitgaan

Clubs en discotheken krijgen concurrentie nu huisfeestjes bezig zijn met een comeback. Want het uitgaanspubliek snakt naar sociaal contract en exclusiviteit.

Veel werk was het niet. Bank aan de kant, kleed opgerold en het bed opzij. Marlou Verhoeven en Soey Lim zitten aan de keukentafel van hun huis in Amsterdam-West. In de woonkamer staat een grote zwarte bacardibar met twee cocktailshakers erachter. In Marlou’s kleine slaapkamer staat de dj.

Ze hadden Soey’s verjaardag ook in een club kunnen vieren, maar dat was veel duurder geweest, minder persoonlijk en hier mag je tenminste gewoon roken.

„Mensen hebben geen zin meer in dat massale. Dit is toch veel gezelliger dan met zijn allen in een grote discotheek staan?” Ron Simpson wijst vanaf de bank naar de dertig gasten die in de woonkamer praten, dansen en cocktails drinken. Bij uitzondering zijn de cocktails gratis. Simpson, vriend van Verhoeven en Lim, is brand manager bij Bacardi en regelde de bar voor hen.

„We bieden dat – inclusief barpersoneel – incidenteel aan.” Het bedrijf gelooft dan ook in de comeback van de huisfeestjes. Het uitgaanspubliek is grote feesten zat en heeft behoefte aan exclusiviteit en meer ruimte voor sociaal contact, bleek uit gesprekken die het drankmerk met de doelgroep voerde.

„Het probleem is dat iedereen zijn eigen iPod en hyves heeft”, zegt Simpson, die zelf regelmatig huisfeestjes geeft. „Dus als je uitgaat, wil je praten, het echt gezellig hebben. Dan kun je beter je huis ombouwen en daar bij elkaar komen.” Wie nu een huisfeest geeft, probeert daar volgens onderzoek van Bacardi steeds vaker iets bijzonders van te maken. Geen lauw bier en kaasblokjes meer, maar cocktails en een dj.

Simpson ziet het feesten in de woonkamer meer als ’toevoeging aan de avond’ dan als vervanging voor het uiteindelijke uitgaan: „Meestal eindig je erna nog wel in een club, maar mensen gaan steeds later van huis en als het echt gezellig is, ja, dan is er geen reden meer om weg te gaan.”

Melvin Wix, dj en programmeur bij de Amsterdamse club Paradiso, was een van de leden van het team dat dit thuisconcept hielp ontwikkelen. Volgens hem kan de thuisfeest-trend wel doorzetten: „Vooral in een stad als Amsterdam, waar nergens ruimte voor is. Je kan hier niet meer zomaar een groot feest geven: elk pand dat leegstaat, heeft een bestemming en alles is aan regels gebonden. Dit is dan de enige mogelijkheid om zonder allerlei vergunningen op je eigen manier een feestje neer te zetten. Iets bijzonders voor weinig geld. Ik denk dat dat zeker potentie heeft. Maar het is moeilijk vast te stellen in hoeverre het leeft, omdat het niet zichtbaar is. Er zijn geen flyers, het wordt nergens aangekondigd. Het is er en het is weer weg.”

Of thuis feesten het nieuwe uitgaan is, durft Deniz Alpay, dj en programmeur bij de Amsterdam Village Company en bekend als dj Hitmeister D, niet te zeggen. Maar het verlangen naar exclusievere avonden en meer communicatie op de dansvloer herkent hij wel: „Ik draai op avonden waar de helft van het publiek met zijn neus in een mobiel zit. Als je een hit opzet gaat er even een arm half omhoog, maar na vijftien seconde zakt hij alweer en wordt er opnieuw ge-sms’t. Geen interactie, er is een groep mensen die daarop afhaakt. Die gaan dan liever naar een plek met een meer sociaal karakter.”

Wat de thuisfeestjes voor de Randstad zijn, zijn de schuurfeesten voor het platteland. Grootschaliger misschien, maar ontstaan vanuit dezelfde behoefte aan meer contact en gezelligheid tijdens het uitgaan.

De rechttoe rechtaan party’s waar ze achter een bar van fruitkisten nog bier voor een euro tappen en je de meeste nummers kunt meezingen, zijn voor veel jongeren een goed alternatief voor een dure avond stappen in een club.

Er is vooral het afgelopen jaar een enorme toename in het aantal bezoekers geweest, zegt Remco Rijk, organisator van het jaarlijkse schuurfeest in het Zeelandse ’s-Heerenhoek en bestuurslid van de vereniging JAZ ’s-Heerenhoek, die met haar leden regelmatig andere schuurfeesten bezoekt. Volgens Rijk hebben de bezoekers van schuurfeesten geen zin in al het ’gedoe’ van een discotheek. „Daar staat de muziek te hard, niemand spreekt elkaar aan en het is er niet veilig. Bij ons weet je dat iemand je opraapt als je valt en dat je altijd wel weer goed thuiskomt. Het is ons kent ons, hetzelfde soort mensen dat onze feesten bezoekt. Wij weten hoe we met elkaar om moeten gaan. Daardoor is er een sfeer waarin je snel een gesprek aanknoopt, niet die afstandelijkheid van een discotheek.”

Aanvankelijk werden de feesten vooral bezocht door ’plattelandsmensen’, zegt Rijk. Maar de laatste tijd komen er steeds meer bezoekers uit de Randstad naar de schuren en tenten. Zoveel zelfs dat zijn vereniging bij het volgende feest een tweede bus moet inzetten om alle leden te vervoeren.

Dat van de twintig feesten in Zeeland er maar twee legaal zijn, vindt Rijk geen probleem: „We hebben het gewoon naar ons zin hier en er wordt goed op elkaar gelet. Ik kan me alleen voorstellen dat discotheken ervan balen omdat ze inkomsten mislopen.”

Of de huis- en schuurfeesten van invloed zijn geweest, is moeilijk te zeggen, maar veel discotheken in Nederland hebben een moeilijk jaar achter de rug. Volgens een onderzoek van Foodservice International liep in 2008 het discotheekbezoek dertig procent terug. In juli liet Koninklijk Horeca Nederland op verzoek van ongeruste clubeigenaren een onderzoek uitvoeren naar de snel veranderende doelgroep en de redenen van de afnemende bezoekersaantallen. Twee belangrijkste redenen om weg te blijven bleken de sfeer in een club en slechte muziek.

Deniz Alpay verbaast het niet. Veel jongeren gaan volgens de dj niet meer naar een discotheek voor de muziek. Die horen ze al de hele dag op hun laptop, iPod en mobiel. Dj’s verliezen hun sterrenstatus nu je ze als MySpace- en hyves-vriend kunt toevoegen en sinds de sociale netwerksites belangrijker verzamelplaatsen zijn dan de dansvloer is het waarschijnlijk moeilijker voor een club om mensen te binden en zo een loyale groep bezoekers te creëren, zegt Alpay. „De magie is er een beetje af. Daar komt bij dat mensen bewuster kiezen. Als de prijs-kwaliteitverhouding niet klopt, komen ze niet meer. Daar heeft die hele hype rond de kredietcrisis wel voor gezorgd. Die kritische houding, daar moeten de clubs wat mee. Als ze het publiek blijven behandelen alsof het dom is, gaan ze het niet redden.”

Esther Herber, sectorvoorzitter van cafés, barbedrijven en discotheken bij Koninklijk Horeca Nederland, ziet het niet zo somber in. „Na het rookverbod kregen de clubs het even zwaar en het klopt dat mensen nu weer behoefte hebben aan een meer gemoedelijke sfeer. Nieuwe kneuterigheid is nog steeds het ding. De schuurfeesten maken het moeilijk voor discotheken buiten de stad omdat je niet op kan tegen een illegale plek waar alles kan en mag voor weinig geld. Maar veel gelegenheden hebben nergens last van. Wij leven van jongeren, dat is een grillige, trendgevoelige doelgroep waar je goed naar moet blijven luisteren. Wie daar niet in investeert, redt het niet. Een groot aantal clubeigenaren is zich daar, zeker nu, goed van bewust. De branche is volop in beweging.”

Bij Marlou Verhoeven en Soey Lim wordt om twaalf uur de bar afgebouwd. De cocktails zijn op. De gasten dansen nog even in de huiskamer en pakken dan hun jassen. Ze gaan naar de disco.