Driedaagse campagne tegen minister

Met driedaagse campagne tegen minister haalde het ochtendblad oud stijlmiddel van stal.

’Als de Kamer niet straft, doet God dat wel’, luidde een van de drieduizend reacties die De Telegraaf vorige week verzamelde op haar stelling dat ’een minister niet mag jokken en zeker niet een minister van christelijke huize’.

De krant voerde weer eens ouderwets campagne en het doelwit was minister van defensie Van Middelkoop (ChristenUnie). De bewindsman had uitspraken over de Nederlandse missie in Afghanistan die De Telegraaf aan hem had toegeschreven, in de Kamer gekwalificeerd als ’volkomen uit de lucht gegrepen’. Nog dezelfde dag moest hij dat herroepen.

Een van zijn voorlichters, oud-NOS-verslaggever Maurice Piek, had de uitspraken geautoriseerd, waaronder de uitspraak ’Obama kan me tien keer bellen, maar onze missie in Uruzgan stopt augustus 2010’. Het gebelgde ochtendblad mobiliseerde vervolgens de nationale verontwaardiging over het ’leugenachtige gedraai’ van de minister.

Wat er volgde had veel weg van een karaktermoord. ’Als de leugen regeert in de Kamer’, oordeelde De Telegraaf, ’is de jokkende minister niet alleen zijn gezag maar ook zijn geloofwaardigheid kwijt’.

De krant vatte de opvatting van haar lezers over wat er met Van Middelkoop moest gebeuren kort samen: ’Weg ermee’.

In Elsevier werd de bewindsman gevierendeeld als ’IJdele Eimert’, die zich door zijn ’gestuntel’ en zijn ’streken’ als ’een brekebeen’ had doen kennen. In het tv-programma ’De wereld draait door’ knoopte presentator Matthijs van Nieuwkerk de minister ten overstaan van diens staatssecretaris Jack de Vries (CDA) op als een politicus die zichzelf door zijn ’oliedomme’ optreden had ’gediskwalificeerd’.

De Telegraaf kan tevreden terugkijken op de driedaagse campagne tegen Van Middelkoop. De nieuwe hoofdredacteur, Sjuul Paradijs, heeft dit oude stijlmiddel uit de mottenballen gehaald om weer spraakmakend te worden.

„Ik verwacht dat Sjuul weer heibel in de tent gaat brengen”, zei oud-Telegraafverslaggever Thomas Lepeltak onlangs tegen NRC Handelsblad. Hij vond de krant de laatste jaren zo voorspelbaar geworden, te veel CDA ook en te weinig Fortuyn.

’Het moet weer wat boosaardiger’, aldus Lepeltak, jarenlang de man achter het Stan Huygens Journaal, de societyrubriek van de krant.

Paradijs gaf na de uitspraken van Van Middelkoop meteen het sein tot de campagne: „We accepteren niet dat de krant op deze wijze door het slijk wordt gehaald.”

Maar had de minister nu wel glashard gelogen?

In de Kamer zei hij vorige week dinsdag op vragen van het SP-Tweede Kamerlid Harry van Bommel: „Ik heb nooit een interview gegeven aan De Telegraaf. Of ik de uitspraken over Obama wel of niet heb gedaan, doet er niet toe. Ik heb ze nooit gedaan in de vorm van een interview, laat staan dat ik ze heb geautoriseerd.”

Navraag naar de toedracht leert dat de minister met dit nogal cryptische antwoord in zoverre geen onwaarheid sprak, dat hij nooit een interview aan De Telegraaf heeft gegeven.

Maar dat deze krant zijn uitspraken uit de lucht had gegrepen, zoals hij ook zei, klopt niet met de feiten. Tijdens zijn bezoek aan de troepen in Afghanistan tijdens de Kerst reisden de verslaggevers Aldwin Geluk van het Nederlands Dagblad en Stan Huygens, alias Willem Kool van De Telegraaf, met hem mee.

Tijdens een tussenlanding sprak Geluk de minister aan over wat er na de missie in Uruzgan zou gebeuren. Had premier Balkenende niet gezegd dat er ’een nieuw weegmoment’ zou komen, mocht de Amerikaanse president Obama om een nieuwe bijdrage van Nederland vragen?

De minister verwoordde daarop de bekende lijn van het kabinet, met alle nuances die daarbij horen. Geluk zag er dan ook geen nieuws in en verwerkte de uitspraken in een sfeerverhaal.

Kool, onbekend met de politieke finesses, legde de uitspraken voor aan de Haagse redactie, die er wel nieuws in zag, althans er groot nieuws van maakte. De dag na Kerst opende de krant ermee onder de kop ’In 2010 zijn we weg’. Geautoriseerd door Piek, wat de minister niet wist maar wel had moeten weten.

Het verschil tussen de teksten is niet groot, maar groot genoeg om in Den Haag heibel te veroorzaken en Van Middelkoop van de wijs te brengen.