Piekeren over volle zolders

Een huis leeghalen na een begrafenis is geen lolletje. Je hoofd staat er niet naar, maar er zijn bedrijven die het van je overnemen. Ze pakken de verhuisdozen én het papierwerk aan.

Hoewel een begrafenis in het teken zou moeten staan van afscheid nemen, brengt het ook veel administratieve en organisatorische rompslomp met zich mee. Het bedrijf Verhuizen Zonder Zorgen pakt nu met Dela Uitvaartverzekering de verhuisdozen én het papierwerk aan.

Op zolder liggen kindertekeningen, de muffige jas die je moeder als jonge vrouw ooit eens droeg, de schoenen van je vader met versleten neus. Maar ook een vergeelde postzegelverzameling en een collectie verouderde kookboeken. Je beseft dat al deze herinneringen zo door het Kringloopcentrum opgehaald gaan worden, want de woning moet ontruimd. „Door tijdsdruk denken mensen vaak dat het gemakkelijker is om de spullen van hun overleden dierbaren maar weg te doen. Pas later, als het weer rustig is, krijgen ze er spijt van”, vertelt Marieke Huisman, directeur van het bedrijf Verhuizen zonder Zorgen. Nu is een begrafenis op zich al een hectisch gebeuren, er staan ook partijen op die juist proberen zoveel mogelijk rust te bieden. Zoals de nazorgconsulenten van de uitvaartverzekering Dela en nu de verhuisconsulenten van Verhuizen Zonder Zorgen.

„Na een uitvaart vergeten mensen vaak allerlei administratieve en praktische zaken te regelen. Als coöperatie met ruim drie miljoen verzekerden willen we nabestaanden na een overlijden helpen de draad van het leven zo goed mogelijk weer op te pakken. De samenwerking met Verhuizen zonder Zorgen past hierbij”, zegt René van der Velden, manager nazorg bij Dela. Sinds twee jaar biedt de organisatie extra hulp aan nabestaanden. Zij krijgen bijvoorbeeld advies over aan welke administratieve en praktische zaken nog gedacht moeten worden. „In veel gevallen is het niet erg als mensen bepaalde zaken niet meteen oppakken, maar je betaalt soms wel meer dan nodig is.” Als voorbeeld noemt hij het voorschot dat een tweepersoons huishouden betaalt aan gas, water en licht. Als een van de partners komt te overlijden, moet het voorschotbedrag worden aangepast waardoor de kosten van de vaste lasten dalen. „Of er wordt vergeten dat iemand een overlijdensrisicoverzekering had. Als de verzekering niet op de hoogte wordt gesteld van een overlijden, zal het geld ook niet worden uitgekeerd. Net als bij pensioenfondsen.” Bij het afhandelen van het testament geeft Dela ook advies. „Mensen zijn geneigd om de erfenis te verwerpen als er schulden zijn. Vaak denken ze dat de schulden hoger zijn dan de tegoeden. Maar die conclusie kun je pas trekken als je ook weet hoeveel en welke verzekeringen uitkeren. In andere gevallen willen de nabestaanden wel het geld accepteren van de verzekering, maar niet de schulden. Maar zo werkt het niet. Accepteer je het geld, dan zeg je ook ’ja’ tegen de rest van de erfenis.” De coöperatie regelt per jaar in Nederland 25.000 uitvaarten en heeft inmiddels bij vijfduizend mensen extra hulp geboden. „We zijn van plan om het komende jaar vijftienduizend mensen op deze manier te kunnen helpen”, aldus Van der Velden. Over twee jaar moet in het hele land nazorg mogelijk zijn. Het team van nazorgconsulenten hebben contact met Verhuizen zonder Zorgen, Formaat Notarissen, Stichting Korrelatie, steenhouwers en executeurs. Binnenkort kunnen familieleden ook terecht voor juridisch advies bij een rechtsbijstandverzekeraar.

In vijftien procent van de gevallen willen de nabestaanden liever verhuizen, bijvoorbeeld om financiële of emotionele redenen of omdat het huis te groot is geworden. Daarom schuift na het bezoek van de nazorgconsulent, de verhuisconsulent aan tafel om te bespreken wat er met de spullen moet gebeuren. Oude meubels gaan eventueel naar een gecertificeerde opkoper, kleding naar een inzamelingspunt voor een goed doel, voor bijzondere collecties wordt een goede bestemming gezocht, alles volgens plan van de nabestaanden. „Onlangs kwamen we bij het overlijden van een oude dame een grote kikkercollectie tegen. Ze had meer dan 350 exemplaren in huis”, vertelt Huisman. „Als de familie die niet wil hebben, zoeken wij er een geschikte bestemming voor.” Een andere vrouw was op haar oude dag actief gaan schilderen, maar de kinderen hadden geen ruimte voor de schilderijen. „Dan kijken we of de vereniging waar ze de cursus heeft gevolgd, interesse heeft.” En wanneer er ruzie is over de eigendommen, kan de organisatie bemiddelen. Huisman raadt mensen aan eventueel een tijdelijke opslagruimte te huren, zodat op een later tijdstip alsnog besloten kan worden wat er met de verzameling kan worden gedaan.

Verhuizen Zonder Zorgen kan een groot deel van de administratie overnemen. „Moeten melden dat iemand overleden is, gaat vaak gepaard met veel emoties. Je bent niet klaar na het versturen van een brief naar een instantie, er moeten wel vijfentwintig brieven met die mededeling worden gestuurd.” Het opzeggen van een abonnement bij een sportvereniging, het beëindigen van een periodiek ondersteunen van een goed doel of het lidmaatschap van een club waar niet voor hoefde te worden betaald, is een tijdrovende klus. „Veel mensen hebben daar geen tijd voor. Of ze wonen te ver weg of ze werken. Die administratie is vaak een onhaalbare klus als je je bedenkt dat ook nog eens alle dierbare spullen verdeeld of weggehaald moeten worden.” Door de administratie door te laten sturen, weet het bedrijf negentig procent van de abonnementen boven water te krijgen. „Er is een kleine kans dat er iets blijft liggen, maar zonder grote financiële consequenties.”

Veel mensen willen het liefst de deur achter zich dichttrekken als eenmaal de foto’s en andere kostbaarheden onder de familie zijn verdeeld. Een maand na het overlijden kan al de post voor een half jaar naar het bedrijf worden gestuurd. Persoonlijke brieven gaan weer terug naar de familie. Maar ook voor mensen wier partner is overleden en waarbij ze zelf moeten verhuizen, kan de organisatie bijspringen. „Behalve de verhuizing regelen we dat nutsvoorzieningen op een nieuw adres geleverd worden, net als internet en telefonie. Daarnaast zorgen we ervoor dat het oude huurhuis in de oorspronkelijke staat wordt teruggebracht. We vullen gaatjes in de muur en halen oude lampen weg, bijvoorbeeld.”

Een begrafenis moet in het teken staan van afscheid nemen, vindt Huisman. Piekeren over bergen administratie of overvolle zolders, hoort daar niet bij. De verhuisconsulenten kunnen zelfs met de familieleden alvast de spullen gaan selecteren. Het bedrijf is in staat binnen enkele dagen een ontruiming of verhuizing te regelen. Toch is dat niet iets wat Huisman adviseert. „Ik was verbijsterd toen ik het bericht hoorde dat in Drenthe mensen werd gevraagd de kamers van overledenen in een verpleeghuis binnen drie dagen te ontruimen. In principe zouden we zo’n ontruiming kunnen regelen, maar dan zorgen we eventueel ook voor tijdelijke opslag. In zo’n korte periode kún je niet bepalen of je dat kastje van je moeder nu wel of niet in je huis wilt hebben staan. Daar heb je veel meer tijd voor nodig.”