Kies in het conflict in Israël vooral geen partij

Wie wil bijdragen tot oplossing van de oorlog tussen Joden en Palestijnen moet kritische afstand bewaren.

De stuntadvocaat Bram Moszkowicz heeft aangifte gedaan tegen het SP-Kamerlid Harry van Bommel en een collega. Die zouden niet uit een anti-Israëldemonstratie zijn gestapt toen achter hen ’Hamas, Hamas, joden aan het gas!’ werd geschreeuwd.

Het lijkt het me niet waarschijnlijk dat het Openbaar Ministerie deze klacht ontvankelijk verklaart en als dat we gebeurt zal de rechter overgaan tot vrijspraak omdat hij zich niet in dit door en door gepolitiseerde mijnenveld wil begeven dat ik voortaan met ’het Conflict’ aanduid. Wat nog geen antwoord is op de vraag of Van Bommel überhaupt in die demonstratie had moeten meelopen en of hij mag worden geweigerd bij de Auschwitzherdenking. Antwoord op de laatste vraag is simpel: er zijn in Auschwitz ook niet-joden omgekomen en deze slachtoffers worden eveneens herdacht.

De afgelopen veertig jaar heb ik geregeld aan anti-Israëldemonstraties deelgenomen, al gingen die Palestijnse aanslagen steeds meer aan je knagen. Maar dan was er wel weer onder de hoede van het Israëlische leger een slachting als in Tel al-Zaatar of later in Sabra en Shatila, die voor even een eind aan je twijfels maakte. Op een gegeven moment was ik het zat. Dat kwam niet alleen door de eeuwig verongelijkte Marokkaanse jongens die de sfeer plichtmatig verstoren onder het gebrul van ’Allah oe Akbar’ en antisemitische leuzen, maar ook door oudere migranten en vluchtelingen die hun politieke meningsverschillen in de stoet uitschreeuwden en soms bij het afpakken van onwelgevallige spandoeken tot kleine vechtpartijen overgingen.

Toch liet ik me begin 2003 twee keer laten overhalen om mee te doen aan een demonstratie tegen de ophanden inval in Irak. Ik wilde mij verzetten tegen de manier waarop Bush, Blair en Balkenende een oorlog tegen Saddam Hoessein probeerden door te drukken. De tweede keer – ik moest opzij springen om brandende resten van de Israëlische vlag te ontwijken – hield ik het definitief voor gezien. Want wie wil bijdragen aan een oplossing voor ’het Conflict’ is gediend bij een kritische afstand, dat geldt zowel voor politici als voor journalisten. Ervaringsdeskundigen als Joris Luyendijk wezen erop hoe groot de problemen van een correspondent ter plekke kunnen zijn, maar hoe zit het hier in Nederland?

We hebben onze politieke en religieuze groeperingen die het bondgenotendenken van de VS volgen. Democratie, rechtsstaat, positie van minderheden, het maakt allemaal niets uit. Een seculiere staat als Syrië is de vijand, een fundamentalistische als Saoedi-Arabië een vriend. Net als de regeringen van bondgenoten Irak en Afghanistan, want die zijn democratisch gekozen. Die van de Gazastrook eveneens, maar dat telt niet. Hamas is de vijand en we moeten snel vergeten dat deze beweging aanvankelijk door diezelfde perverse, opportunistische bondgenotenpolitiek is gesteund, net als Saddam Hoessein en Osama bin Laden.

Daarnaast kennen we onze traditionele moslims en nationalistische autochtonen die elkaar heel erg nodig hebben voor de legitimatie van de eigen identiteit, waarbij ’het Conflict’ een cruciale rol speelt. Niet voor niets laat Wilders als kampioen voor Israël zelfs de evangelische en reformatorische christenen achter zich. Recent is ook de positie van het al weer krimpende groepje multiculturalisten die de Palestijnse moslims kwalificeren als de zwarte slachtoffers van een dominante, witte wereldorde.

Analyseer al deze posities en belangen nauwkeurig, luister vooral naar mensenrechtenorganisaties en de betrokken burgers zelf, probeer te bedenken hoe is om te leven zoals zij. Stel wandaden aan de kaak, verlies vooral niet uit het oog dat Israël structureel aan staatsterrorisme doet en Hamas een abjecte ideologie huldigt, maar kies geen partij. Ook niet de partij die meent dat de waarheid in het midden ligt. De dagelijkse waarheid moet telkens opnieuw en zorgvuldig worden gezocht.

Daarom begrijp ik mensen als Van Bommel en Duisenberg wel een beetje. Ondanks mijn hevige afkeer van groeperingen als Hamas en degenen die hen steunen, voel ik ook een machteloze woede bij de beklemmende, schijnbaar eeuwigdurende politieke meerderheid in Nederland die in principe Israël steunt. Ongeacht welke regering daar aan de macht is, rechts of links, neigend naar secularisme of theocratie, internationale initiatieven steunend, dan wel saboterend.