Verkoop machines ASML zakt in

ASML beleeft de scherpste verkoopdaling ooit, maar voorziet op termijn een sterke verkoopstijging. Alleen wanneer, dat is afwachten.

Als eerste van de grote technologiebedrijven heeft de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML gisteren de resultaten over de laatste drie maanden van vorig jaar kunnen melden. Die waren desastreus. Chipfabrikanten lieten massaal weten even geen nieuwe productiemachines te willen ontvangen. Netto werden er dertien machines besteld: vijf nieuwe en acht tweedehands systemen. In het vierde kwartaal van 2007 werd nog om negen keer zoveel nieuwe (45) apparaten gevraagd. „We hebben in onze historie nog nooit zo’n sterke terugval gezien”, aldus topman Eric Meurice.

De economische malaise vertaalde zich voor het bedrijf in Veldhoven in een kwartaalverlies van 88 miljoen euro, waar een jaar eerder nog een winst van 192 miljoen kon worden gemeld. Het verlies is vooral het gevolg van reorganisatiekosten van 138 miljoen. Die moeten helpen de kosten structureel omlaag te brengen, zodat het bedrijf al vanaf een omzet van 450 miljoen per kwartaal winst gaat maken.

In het afgelopen, dramatisch slechte kwartaal kwam de omzet uit op 494 miljoen, 48 procent minder dan een jaar geleden. Daar zit nog ruim 100 miljoen aan stabiele service-omzet in. De omzet uit verkochte apparaten is meer dan gehalveerd van 835 naar 380 miljoen.

Over het hele jaar gezien zijn de cijfers iets minder dramatisch. De omzet zakte 21 procent tot 2,9 miljard en er was een jaarwinst te melden, al kelderde die van 671 naar 322 miljoen.

Om de economische tegenwind het hoofd te bieden, heeft ASML duizend flexbanen geschrapt en voert het werktijdverkorting in. Gedwongen ontslagen van vaste medewerkers tracht het bedrijf te voorkomen. „We voorzien dat als de markt weer aantrekt, de vraag stijl omhoog zal schieten. Wanneer dat gebeurt, weten we nog niet. Maar op dat moment willen we zo snel mogelijk aan die vraag kunnen voldoen”, aldus Meurice.

Het budget voor onderzoek en ontwikkeling van een kleine half miljard euro op jaarbasis houdt ASML zo goed als op peil. De nieuwste technologie leveren, heeft het bedrijf in twintig jaar vanuit het niets tot wereldmarktleider gemaakt. Het afgelopen jaar is het mondiale marktaandeel opnieuw een paar procentpunt gestegen naar zo’n 67 procent.

Ten behoeve van een geheel nieuwe technologie wordt daarom, ondanks de recessie, in Veldhoven een nieuwe fabriek gebouwd. Daar rollen volgend jaar de eerste vijf machines naar buiten die chips met onderdeeltjes van 22 nanometer (22 miljoenste millimeter) kunnen maken. De machines gaan 55 tot 65 miljoen euro per stuk kosten, het dubbele van wat nu voor ’het beste van het beste’ moet worden betaald.

Ondanks die prijsverdubbeling zullen de chips die ermee gemaakt worden per stuk goedkoper zijn dan de chips die de huidige machines kunnen maken. ASML voorziet dat de supermachines vanaf 2012 de standaard voor de grote chipfabrieken zullen zijn.

Zie ook Internet 3.0 voor een andere kijk op de cijfers van ASML.