Coalitie oogst storm van kritiek

Een gevoel van machteloosheid bij de oppositie over de crisisaanpak van het kabinet en de coalitie domineert donderdag het Kamerdebat. De kritiek op de handelswijze van de coalitiepartijen en het kabinet is groot.

Na een tumultueus begin luwden in de loop van de dag de grootste emoties in het debat, nadat de coalitiepartijen zich welwillender opstelden.

CDA-fractieleider Pieter van Geel oogstte ’s ochtends een storm van kritiek. Hij zei dat de marges voor wijzigingen van het vernieuwde coalitieakkoord beperkt is voor de Tweede Kamerfracties. Uit een bouwwerk dat uit wekenlange onderhandelingen tot stand is gekomen, kunnen niet zomaar stenen worden gehaald, stelde hij.

De oppositiefracties van SP tot SGP uitten daarop felle kritiek. Zij eisten ruimte voor aanpassingen in het akkoord en voelden zich buiten spel gezet. De PVV-fractieleden verlieten zelfs demonstratief de plenaire vergaderzaal, nadat fractievoorzitter Geert Wilders had verklaard niet voor Piet Snot te willen debatteren. Op hun beurt bekritiseerden GroenLinks, VVD en PvdA de omgang van de PVV met de parlementaire democratie. ,,Een democraat verlaat nooit een democratisch debat", zei fractieleider Femke Halsema van GroenLinks.

Coalitiepartners PvdA en ChristenUnie toonden meer begrip voor de emoties van de oppositiepartijen. PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer stelde dat de coalitie wil luisteren naar de oppositie en goede voorstellen zal beoordelen. VVD-leider Mark Rutte ontving de toezegging van de PvdA en de ChristenUnie dat een voorstel van de liberalen tegen jeugdwerkloosheid serieuze aandacht krijgt.

De VVD stelde met GroenLinks een motie voor een parlementair onderzoek naar de aanpak van de kredietcrisis in het vooruitzicht. Namens de coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie beloofde PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer binnen een week met een voorstel tot zo’n onderzoek te komen.

Fractievoorzitter Agnes Kant van de SP uitte felle kritiek op de kabinetsplannen. Zij vreest een sociale crisis, omdat er geen solidariteit in de plannen zit. GroenLinks bepleitte een Green Deal 2.0 met alternatieve maatregelen voor een duurzame toekomst.

De coalitiepartijen verdedigden naast het akkoord ook een nieuwe morele agenda, waarbij elke partij eigen ideologische accenten legde. Het CDA sprak over een groter gevoel van verantwoordelijkheid, PvdA over het ‘moreel tekort van het casinokapitalisme’ en de ChristenUnie over het feit dat de Bijbel geldzucht de bron van alle kwaad noemt.

's Avonds tekenden alleen de kleine oppositiepartijen GroenLinks, D66, SGP en groep-Verdonk nog protest aan tegen de ontstaanswijze van het vernieuwde coalitieakkoord. De grote oppositiepartijen VVD en SP bestreden premier Balkenende in deze fase van het debat vooral op de inhoud. Zij willen andere maatregelen om de economische crisis te bestrijden. De PVV boycot de vergadering.

De SGP vond het staatsrechtelijk niet helemaal zuiver dat eerst de bonden mochten meepraten, voordat de Tweede Kamer kennis kon nemen van sociaal akkoord. GroenLinks sloot zich daarbij aan met zorgen over de democratrische legitimiteit. Balkenende vond de werkwijze juist een grote meerwaarde hebben. Hij noemde de samenspraak met sociale partners uniek en verwees naar de situatie in het buitenland waar vaak strijd wordt geleverd met bijvoorbeeld bonden. De premier zei dat de werknemers- en werkgeversorganisaties in de SER vrij zijn om te adviseren. Voor het kabinet zal hun advies zwaarwegend zijn. ,,Daarna maken wij onze ‘mind’ op’’, zei de premier.

Zie ook het overzicht met de meest opvallende quotes tot nu toe.